ክሪሚናሊስቲክስ

ክሪሚናሊስቲክስ (criminalistics) ምንድነው?

የፎረንሲክ ሳይንስ መሰረታዊ ዕውቀት አስፈላጊነት

የፎረንሲክ ሳይንስ መሰረታዊ ዕውቀት በተለይ በፍትሕ ዘርፍ ለተሰማሩ አካላት ጠቃሚ ብቻ ሳይሆን አስፈላጊ ነው፡፡ ዳኞች፣ ጠበቆች፣ ዓቃቤ ህጎች፣ ፖሊስ እንዲሁም ሌሎች በፀጥታ ማስከበር ስራ ውስጥ የተሰማሩ ባለሞያዎች መሰረታዊ የፎረንሲክ ሳይንስ ግንዛቤ ሊጨብጡ ግድ ይላቸዋል፡፡ በተለይ ፖሊስ ዘርፈ ብዙ ሳይንቲስቶችን ያቀፈ ዘመናዊ የፎረንሲክ ላቦራቶር ከሌለው ‘ወንጀለኞችን አድኖ ለመያዝ’ የሚጠቀመው ማስረጃ አሁን ላይ በተግባር እያየን እንዳለነው እውነተኛና ሐሰተኛ ምስክሮች እንዲሁም በጥፊ በጡጫ የሚሰጥ የእምነት ቃል ብቻ ይሆናል፡፡ ይህ ደግሞ የፍትሕ ስርዓቱን ጥላሸት ከቀቡት ምክንያቶች አንዱና ዋነኛው ነው፡፡

ዳኞች መሰረታዊ የፎረንሲክ ሳይንስ ዕውቀት ከሌላቸው የባለሞያ ማስረጃ አግባብነትና ተዓማኒነት የሚመዝኑበት መለኪያ አይኖራቸውም፡፡ ወይ በጭፍን ይቀበሉታል፤ አሊያም በጭፍን ይጥሉታል፡፡ ለፎረንሲክ ሳይንስ አዲስ የሆነ ጠበቃ እንዲሁ የፎረንሲክ ማስረጃን እጅ ነስቶ ከመቀበል ውጭ በመስቀለኛ ጥያቄ ለማስተባበል አይዳዳውም፡፡ የጣት አሻራ finegerprint/፣ የዲ.ኤን.ኤ /DNA typing/፣ የሰነድ ምርመራ፣ /forensic document examination/ የሬሳ ምርመራ /Autopsy/ እና ሌላ ዓይነት በፎረንሲክ ምርመራ የተደረሰበት ግኝት በማስረጃነት ሲቀርብ ይብዛም ይነስም ባለሞያው  የሚሞገትበት መስቀለኛ ጥያቄ ይኖራል፡፡ ምክንያቱም አንዳንዱ ሳይንስ የጋራ ባህርያት /class/ እንጂ ነጠላ ባህርያት /individualization/ መለየት ያቅተዋል፡፡ እንበልና በወንጀል ስፍራ የሸበተ ከርዳዳ ፀጉር ተገኘ፡፡ ከዚያም ከተጠርጣሪው ላይ የፀጉር ናሙና ተወስዶ የፎረንሲክ የፀጉር ምርመራ ሲደረግ ተጠርጣሪውም የሸበተ ከርዳዳ ፀጉር እንዳለው ተረጋገጠ፡፡ ይህ የምርመራ ውጤት በወንጀል ስፍራ የተገኘው ፀጉር የተጠርጣሪው እንደሆነ አያሳይም፡፡ ምክንያቱም እጅግ በርካታ ሰዎች እንዲህ ዓይነት ፀጉር አላቸው፡፡ ይሁን እንጂ ከሌሎች ማስረጃዎች ጋር ተዳብሎ ሲቀርብ ጠንካራ አካባቢያዊ ማስረጃ ነው፡፡ እንዲህ ዓይነት የተወሰነ የህብረተሰብ ክፍል ሊጋራው የሚችል ባህርያትን የሚወስን የፎረንሲክ ማስረጃ /ተጨማሪ ምሳሌ ለመስጠት ያክል የደም ምርመራ (serology)፣ የፋይበር (fiber) ምርመራ/ በተዓማኒነቱና በሳይንሳዊ የምርመራና ትንተና ዘዴው ላይ ብዙ መስቀለኛ ጥያቄዎች ሊነሱ ይችላሉ፡፡

ከወንጀል ስፍራ የተገኘው የማስረጃ ምንጭ ከአንድ ግለሰብ ጋር ብቻ በሚያዛምዱና ጠቅለል ባለ አነጋገር መስቀለኛ ሆነ ሌላ ጥያቄ ለማንሳት ክፍተት በማይተዉ ዘርፎች /ለምሳሌ የጣት አሻራ finegerprint/ እና የዲ.ኤን.ኤ /DNA typing/ ምርመራዎች እንዲሁ በተገኘው አጋጣሚ ማስረጃውን ለመሞገት ጥቂትም ቢሆን ስለ አሻራ እና ዲ.ኤን.ኤ ማወቅ ይጠይቃል፡፡ የወንጀል ስፍራ በአግባቡ ካልተጠበቀ፣ ካልተዘገበ /crime scene documentation/ ብሎም ካልተሰበሰበ በፎረንሲክ የሚመረመረው ማስረጃ ጥራት ጥያቄ ውስጥ ይገባል፡፡ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ለምርመራ በቂ ናሙና በሌለበት ምርመራ ተካሂዶ ሊሆን ይችላል፡፡ ስለሆነም ምርመራው የተካሄደበት መንገድ እና የባለሞያው የሞያና ዕውቀት ደረጃ በመስቀለኛ ጥያቄ ሊፈተኑ ይገባል፡፡

Advertisements
Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8

13 replies »

  1. Sorry for the accident my honor teacher! Please can you tell me how I can get exit questions with their answers?

  2. you are the real resourced person, It so bad wish you speedy cure from injury.
    I was not browse the blogger for the last six months.

  3. I am happy to hear that you are fine now. May God be with you. my educational background is not law but I used to follow your blogs, information and draft laws. I am benefited much out of this blog. hence, I hope you will continue helping us.
    Thank you so much

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.