Site icon Ethiopian Legal Brief

የኢ.ፌ.ዴ.ሪ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድማቋቋሚያ /ረቂቅ/ አዋጅ

አዋጅ ቁጥር……/2011

የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድማቋቋሚያ አዋጅ

ዜጎች በየደረጃው በሚካሄድ ነፃ፣ ፍትሃዊና ሰላማዊ ምርጫ በመረጧቸው ተወካዮች አማካኝነት ራሳቸውን በራሳቸው የማስተዳደር ስልጣናቸውን በተግባር እንዲያውሉ ለማድረግ ነፃ የምርጫ አስፈፃሚ አካል አስፈላጊ በመሆኑ፣

በኢትዮጲያ ዴሞክራሲን ለማጠናከርብሄራዊ ምርጫ ቦርድን ከማናኛውም አካል ነፃ አድርጎ በማደራጀት ፍትሃዊ፣ ተአማኒና ሰላማዊ ምርጫ ለማስፈፀም የሚያስችለው መዋቅር እንዲኖረው ማድረግ አስፈላጊ በመሆኑ፣

የብሄራዊ ምርጫ ቦርድ አባላትን አመላመልና አሿሿም አሳታፊና ግልጽ በማድረግና የቦርዱን የመዋቅር፤ የሰራተኛ ቅጥርና ምደባ እንዲሁም የበጀት ነጻነት በማረጋገጥ በተፎካካሪ የፖለቲካ ድርጅቶችና በመራጩ ዘንድ ያለውን ተዐማኒነትና የማስፈፀም አቅሙን ማሳደግ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ፣

በኢ.ፌ.ድ. ሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 55(1) እና102 መሠረት የሚከተለው ታውጇል።

ምዕራፍ አንድ

ጠቅላላ

  1. አጭር ርዕስ

ይህ አዋጅ “የብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር ___/2011” ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል።

  1. ትርጉም

በዚህ አዋጅ ውስጥ፡-

ምዕራፍ ሁለት

ስለ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ

  1. መቋቋም

ቦርዱ በአዲስ አበባዋና ፅሀፈት ቤት የሚኖረው ሲሆን፣እንደ አስፈላጊነቱ በማናቸውም ቦታ ቅርንጫፍ ፅህፈት ቤት ሊከፍት ይችላል

  1. የቦርዱ አቋም
  1. የስራ አመራር የቦርዱ አባላት አሰያየም

የስራ አመራር ቦርዱ አባለት በህገ መንግስቱ አንቀጽ 102 መሰረት በጠቅላይ ሚኒስትሩ አቅራቢነት በሚከተለው ስነ ስርዓት መሰረት በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይሾማሉ፤

1/ጠቅላይ ሚኒሰትሩ እጩ የስራ አመራር ቦርድ አባላት የሚመለምል የሚከተሉትን አባላት ያካተተ ገለልተኛ ኮሚቴ ያቋቁማል፡-

ሀ) ከፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ——-1 ሰው

ለ)   ከኢትዮጵያ ሐይማኖት ተቋማት ጉባኤ……1 ሰው

ሐ) ከኢትዮጵያ የሳይንስ አካዳሚ …………..1 ሰው

መ) ከኢትዮጵያ ሰራተኞች ኮንፌደሬሽን…….. 1 ሰው

ሰ)  ከኢትዮጵያ ንግድና ማህበራት ምክር ቤት ……… 1 ሰው

ረ) ከኢትዮጵያ ሰብዐዊ መብት ኮሚሽን ….1 ሰው

ሠ) ከሲቪል ማህበራትና ካገር ሽማግሌዎች የሚመረጡ 3 ሰዎች

2/    በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀጽ 1 ስር ከተዘረዘሩት ተቋማት የሚወከሉት ወይም የሚመረጡትየኮሚቴ አባላት ገለልተኛነታቸውና ብቃታቸው የተረጋገጠ፣እንደ አግባብነቱ በአንቀጽ 6 ስር የተዘረዘሩትን የስራ አመራር ቦርድ አባልነት መስፈርቶች የሚያሟሉ ሊሆኑ ይገባል።

3/     ኮሚቴው ከህዝብ፣ ከፖለቲካ ድርጅቶችና ከሲቪል ማህበራትየስራ አመራር ቦርድ አባል ሊሆኑ የሚችሉ ግለሰቦችን ጥቆማ ይቀበላል።

4/    ኮሚቴው በዚህ አዋጅ አንቀጽ 6 ስር በተቀመጡት መስፈርቶች መሰረት  ግልጽና አወዳዳሪ በሆነ አካሄድ ከተጠቆሙት ሰዎች ውስጥ የስራ አመራር ቦርድ አባላት ሊሆኑ የሚችሉ እጩዎችን በመለየትና ፈቃደኝነታቸውን በማረጋገጥየእጩዎቹን ዝርዝር ለሕዝብ ይፋ በማድረግ፣ ለጠቅላይ ሚኒስተሩ ይልካል።

5/    ኮሚቴው የሚያዘጋጀው የእጩዎች ዝርዝር ምልመላው በሚካሄድበት ወቅት በስራ አመራር ቦርዱ ካሉት ክፍት ቦታዎች ቁጥር እጥፍ መሆን ይኖርበታል።

6/    ጠቅላይ ሚኒስተሩ እጩ የስራ አመራር ቦርድ አባላት ስም ዝርዝር ከኮሚቴው ከተቀበለ በኋላ ከተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች ተወካዮች ጋር በቀረቡት እጩዎች ላይ ምክክር ያደርጋል።

7/    ጠቅላይ ሚኒስትሩ በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀጽ 5 ስር የተገለጸውን ምክክር ካደረገ በኋላ ከቀረቡት እጩዎች መካከል እንደ አስፈጊነቱ የስራ አመራር ቦርዱ ሰብሳቢና ምክትል ሰብሳቢ የሚሆኑትን እጩዎች እንዲሁም የስራ አመራር ቦርድ አባል ሊሆኑ የሚችሉትን በመለየት በስራ አመራር ቦርዱ ውስጥ ባሉት ክፍት ቦታዎች ቁጥር ልክ እጩዎችን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንዲሾሙ ያቀርባል።

8/    አንድ እጩ በስራ አመራር ቦርድ አባልነት የሚሾመው የህዝብ ተወካዮች ምክርቤት በሁለት ሶስተኛ ድምጽ ሹመቱን ሲያጸድቀው ነው፡፡

  1. የስራ አመራር ቦርድ አባልነት መስፈርቶች

1/    አንድ ሰው የሰራ አመራር ቦርድ አባል ለመሆን የሚችለው የሚከተሉትን መስፈርቶች ሲያሟላ ነው፡-

ሀ)    ኢትዮጲያዊ ዜግነት ያለው፣

ለ)    የማንኛውም ፖለቲካ ድርጅት አባል ያልሆነ

ሐ)    ከምርጫ ጉዳዮች ጋር ተያያዥነት ባላቸው በተለይም በሕግ፣ በፖሊቲካል ሳይንስ፣ በሕዝብ አስተዳደር፣ በእስታቲስቲክስ፣ በኢንፎርሜሽን ተክኖሎጂእና ሌሎች ተዛማጅነት ባላቸው ዘርፎች ከፍተኛ ሞያዊ ብቃት ያለው፣

መ) መልካም ስነ ምግባር እና ሰብእና ያለው፣

ሠ) የተሰጠውን ሀላፊነት ለመሸከም የሚያስችል ከፍተኛ የአመራር ብቃት ያለው

2/    የቦርዱ አባላት ስብስብ የብሄርና የፆታዊ ተዋጽኦን ከግምት ውስጥ ያስገባ መሆን ይኖርበታል።

  1. የቦርዱ ስልጣንና ተግባር

ቦርዱ የሚከተሉት ስልጣንና ተግባራት ይኖሩታል፤-

  1. የስራ አመራር ቦርድ ስልጣንና ተግባር

የስራ አመራር ቦርድ በዚህ አዋጅ አንቀጽ 7 ለቦርዱ በአጠቃላይ ከተሰጠው ስልጣንና ተግባራት በተጨማሪ የሚከተሉት ስልጣንና ተግባራት ይኖሩታል፣

  1. የስራ አመራር ቦርዱ ሰብሳቢ ስልጣንና ተግባር

የስራ አመራርቦርዱ ሰብሳቢ የሚከተሉት ስልጣንና ተግባራት ይኖሩታል፣

  1. የስራ አመራር ቦርዱ ምክትል ሰብሳቢ ስልጣንና ተግባር

የስራ አመራር ቦርዱ ምክትል ሰብሳቢየሚከተሉት ስልጣንና ተግባራትይኖሩታል፤

  1. የስራ አመራር ቦርዱ የስብሰባ ሥነ ሥርዓት
  1. የስራ አመራር ቦርዱ አባላት የስራ ዘመን

ሀ)   በህመም ምክንያት ተግባሩን በተገቢው ሁኔታ ማከናወን ባለመቻል ፣

ለ)    ግልጽ በሆነ የስራ ችሎታ ወይም ብቃት ማነስ፣

ሐ)    ከባድ የስነ ምግባር ጉድለት መኖር፣ወይም

መ)   መ)ለተከታታይ 6 ወራት በስራ ገበታላይ ባለመገኘት፡፡

ምክንያት ካልተሰናበተ በቀር ከኃሃላፊነቱ አይነሳም።

7/    የቦርድ አባል ከቦርድ ኃላፊነቱ በፈቃዱ ከለቀቀ ወይም ጊዜውን ጨርሶ ከተሰናበተ በኋላ ባሉት ሁለት አመታት ውስጥ በማንኛውም ከፍተኛ የመንግስት ሃላፊነት ሊሾም አይችልም።

  1. ስራ ስለ መልቀቅና ስለመሰናበት

ሀ)    ከጠቅላይ ፍርድ ቤት አንድ ዳኛ፣

ለ)    ከተያዘው ጉዳይ ጋር በቀጥታ የተገናኘ ሙያዊ ብቃት ያለው አንድባለሙያ እና

ሐ)    ከኢትዮጵያ ሰብዐዊ መብት ኮሚሽን የተወከለ አንድ ሰው

ያሉበት አጣሪ ኮሚቴ በመሰየም ጥቆማውን በተገቢ ሁኔታ እንዲጣራ ያደርጋል፡፡

3/    ጉዳዩ በመጣራት ላይ ሳለ የዳኞች አስተዳደር ጉባኤ ክስ የቀረበበት የቦርድ አባል በጊዜያዊነት በቦርዱ ስራ እንዳይሳተፍ ሊያግደው ይችላል፡፡

4/    ኮሚቴው በሚያጣራበት ሂደት ጥቆማ የቀረበበት የቦርድ አባል እራሱን የመከላከልና መከላከያ ማስረጃ የማቅረብ መብቱ ይጠበቅለታል፡፡

5/    ኮሚቴው በሚያደረገው ማጣራት ጥቆማው ትክክል መሆኑን ካረጋገጠና ይሄም ከሃላፊነት ሊያስነሳ የሚችል ነው ብሎ ካመነ ፣ የውሳኔ ሃሳቡን ለዳኞች አስተዳደር ጉባኤ ያቀርባል፤ ጉባኤውም የቀረበለትን የውሳኔ ሃሳብ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀርባል፡፡

6/የቀረበው የውሳኔ ሃሳብ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት በሁለት ሶስተኛ ድምጽ ከጸደቀ ጥቆማው የቀረበበት የቦርድ አባል ከሃላፊነቱ ይነሳል።

  1. የስራ አመራር ቦርድ አባላት ስነ-ምግባር

ዝርዝሩ የስራ አመራር ቦርዱ በሚያወጣው የአባላት ሥነ ምግባር መመርያ የሚወሰን ሆኖ ማንኛውም የስራ አመራር ቦርዱ አባል፣

  1. የስራ አመራር ቦርዱ አባላት መብት

ማንኛውም የስራ አመራር ቦርድ አባል የሚከተሉት መብቶች ይኖሩታል፣

  1. የስራ አመራር ቦርዱ አባላት የጥቅም ግጭት
  1. ስለ ይግባኝ 

1/    የስራ አመራር ቦርዱ የሚሰጣቸው የመጨረሻ አስተዳደራዊ ውሳኔዎች በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት እንዲሁም የምርጫ ሂደትና ውጤትን በተመለከተ የሚሰጣቸው የመጨረሻ ውሳኔዎች በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በይግባኝ ሊታዩ ይችላሉ፡፡

2/    ፍርድ ቤቱ ይግባኙን በተቀበለ በአንድ ወር ጊዜ ውሰጥውሳኔ መስጠት ይኖርበታል፤ሆኖም ጉዳዩ አጣዳፊ ከሆነ ፍርድ ቤቱ የጉዳዩ ባህሪ በሚጠይቀው ፍጥነት ውሳኔ መስጠት ይኖርበታል፡፡

  1. የስራ አመራር ቦርድ አባላት ደሞዝና ጥቅማ ጥቅም

ምዕራሶስት

የቦርዱ ዋና ጽህፈት ቤት፣

  1. የቦርዱ ጽህፈት ቤት

ቦርዱ በአንድ ዋና ኃላፊና በአንድ ምክትል ዋና ኃላፊ የሚመራ ጽህፈት ቤት ይኖረዋል

  1. የጽህፈት ቤቱ ኃላፊና ምክትል ኃላፊ አሰያየምና ተጠሪነት
  1. የጽህፈት ቤቱ ዋና ኃላፊ ስልጣንና ተግባር

የጽህፈት ቤቱ ዋና ኃላፊ በስራ አመራር ቦርዱ እና በስራ አመራር ቦርዱ ሰብሳቢበሚሰጠው አጠቃላይ መመሪያና አቅጣጫ መሰረትየሚከተሉትን ስልጣንና ተግባራት ያከናውናል፡-

  1. የጽህፈት ቤቱ ምክትል ኃላፊ ስልጣንና ተግባር

የጽህፈት ቤቱ ምክትል ኃላፊ የሚከተሉት ስልጣንናተግባራትን ያከናውናል፡-

  1. የቦርዱ የክልል ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት
  1. የቦርዱ የክልል ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት ተግባርና ሃላፊነት

እያንዳንዱ የቦርዱ የክልል ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት በስራ አመራር ቦርዱ እና በስራ አመራር ቦርዱ ሰብሳቢ እንዲሁም እንደ አግባብነቱ በቦርዱ ጽህፈት ቤት ሃላፊ በሚሰጠው አጠቃላይ መመሪያና አቅጣጫ መሰረትየሚከተሉት ተግባርና ኃላፊነት ይኖረዋል

ምዕራፍ አራት

ስለ ቦርዱ በጀት

  1. በጀት
  1. የሂሳብ መዛግብት

1/ ቦርዱ የተሟላና ትክክለኛ የሆነ የሂሣብ መዛግብት ይይዛል፡፡

2/ የቦርዱ የሂሣብ መዛግብትና ገንዘብ ነክ ሠነዶች በዋና ኦዲተር ወይም እርሱ በሚወክለው ኦዲተር በየዓመቱ ይመረመራል፡፡

ምዕራፍ አምስት

ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች

  1. የመተባበርና የማስፈጸም ግዴታ
  1. የመሸጋገሪያ ድንጋጌ

ይህ አዋጅ ከመውጣቱ በፊት በአዋጅ ቁጥር 532/1999 መሰረት ተሹመው በስራ ላይ ካሉ የቦርድ አባላት መካከል በጠቅላይ ሚኒስትሩ ጠያቂነት የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በስራ አመራር ቦርድ አባልነት እንዲቆዩ ሊወስን ይችላል፡፡

  1. መብትና ግዴታን ስለማስተላለፍ

በአዋጅ ቁጥር 532/1999 መሰረት ተቋቁሞ ለነበረው ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ተሰጥተው የነበሩ መብትና ግዴታዎች በዚህ አዋጅ መሰረት ለተቋቋመው ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ተላለፈዋል፡፡

  1. ደንብና መመሪያ የማውጣት ስልጣን

የስራ አመራር ቦርዱ ይህንን አዋጅ ለማፈፀም የሚያስፈልጉ ደንቦችንና መመሪያዎችን ሊያወጣ ይችላል።

  1. የተሻሩ ህጎች

1/የተሻሻለው የኢትዮጵያ የምርጫ አዋጅ ቁጥር 532/1999 ድንጋጌዎች በዚህ አዋጅ በተሸፈኑ ጉዳዮች ለይ ተፈፃሚነት ያላቸውም፡፡

2/ ከዚህ አዋጅ ጋር የሚቃረኑ ህጎችና ልማዳዊ አሰራሮች በዚህ አዋጅ ላይ ተፈፃሚነት አይኖራቸውም።

  1. አዋጁ የሚፀናበትጊዜ

ይህ አዋጅ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ከፀደቀበት ቀን ጀምሮ የፀና ይሆናል፡፡

                      አዲስ አበባ ህዳር ____ቀን 2011 .

ሳህለወርቅ ዘውዴ

የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት

 

Exit mobile version