Ethiopian Legal Brief

የአገር አቀፍና የክልል ፓርቲዎች (በአዋጅ ቁ. 1162/2011 መሰረት) ማሟላት ያለባቸውን ግዴታዎች ለማስፈፀም የወጣ መመርያ ቁ 3/2012

በኢትዮጵያ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ተመዝግበው የሚገኙ የአገር አቀፍና የክልል ፓርቲዎች (በአዋጅ ቁ. 1162/2011 መሰረት) ማሟላት ያለባቸውን ግዴታዎች ለማስፈፀም የወጣ መመርያ ቁ 3/2012

መመርያ ቁ 3-2012 DOWNLOAD .pdf

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በምርጫ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ እና የምርጫ ስነ ምግባር አዋጅ ቁ.1162/2011 አንቀጽ 160 ንዑስ አንቀጽ (2) መሰረት አዋጁ ከመውጣቱ በፊት የተመዘገበ የፖለቲካ ፓርቲ በአዋጁ የተቀመጡትን መስፈርቶች ቦርዱ በሚያስቀምጠው የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ማሟላት ያለበት መሆኑን ይደነግጋል፡፡ ይህንን የአዋጁን ድንጋጌ ለማስፈጸም ቦርዱ ይህንን መመርያ አውጥቷል፡፡

ክፍል አንድ

ጠቅላላ

  1. አጭር ርዕስ

ይህ መመርያ “ሀገር አቀፍና የክልል ፓርቲዎች ማሟላት ያለባቸውን ግዴታ ለማስፈጸም የወጣ መመርያ ቁ. 3/2012” ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል፡፡

  1. ትርጓሜ

የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ መመርያ ውስጥ፤ 1. “አዋጅ” ማለት የምርጫ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ እና የምርጫ ስነ ምግባር አዋጅ ቁ. 1162/2011 ነው፡፡

  1. “ቦርድ” ማለት በአዋጅ ቁጥር 1133/2011 የተቋቋመው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ነው።
  2. “ክልል” ማለት በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 47 መሠረት የተቋቋመ ክልል ሲሆን ለዚህ አዋጅ አፈጻጸም ሲባል አዲስ አበባንና ድሬዳዋን ይጨምራል።

ክፍል ሁለት

የፖለቲካ ፓርቲዎች ማሟላት ያሉባቸው ግዴታዎች

  1. የአገር አቀፍ ፓርቲ መስራች አባላት ብዛት

1) በአዋጁ አንቀጽ 64 በተደነገገው መሰረት አንድ የፖለቲካ ፓርቲ አገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲ ሆኖ የሚመሰረተው ቢያንስ 10,000 መሥራች አባላት ሲኖሩት እና ይህንን የሚያረጋጥ የአባላቶቹን ፊርማ የያዘ ማረጋገጫ ሰነድ ሲያቀርብ ነው፡፡

2) በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ 1 ከተመለከቱት መስራች አባላት
ውስጥ      የአንድ      ክልል ነዋሪዎች          ከ40        በመቶ
(ማለትም ከአራት ሺህ) መብለጥ                የለባቸውም፡፡

የተቀሩት መሥራች አባላት ነዋሪነታቸው ከሌሎች ክልሎች ውስጥ ቢያንስ በአራቱ ክልሎች መደበኛ ነዋሪዎች ሆነው በእያንዳዱ ክልል መደበኛ ነዋሪ የሆኑት ደግሞ ከ15 በመቶ የማያንሱ መሆን አለባቸው፡፡

 

የአባላት ፊርማ ቁጥር ላይ በመጨመር ይሆናል፡፡

የአባላት ቁጥር የሚገኝበት ክልል ሊቀያየር ይችላል፡፡

  1. የአገር-አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲ መስራች አባል መሆን ስለሚችሉ ሰዎች

 

እና “አስተያየት” የሚል ተጨማሪ አምድ ያለው መሆን አለበት፡፡

 

  1. ፓርቲው የሚያቀርበው የመስራች አባላት መረጃን ትክክለኛነት ስለማረጋገጥ

 

 

 

 

  1. የመስራች አባላት የጾታና ማህበረሰባዊ ሰብጥር

 

በአዋጁ አንቀጽ 64(6) በተደነገገው መሰረት አንድ የፖለቲካ ፓርቲ የመስራች አባላትን በሚያሰባስብበት ጊዜ የፆታን እና የተለያዩ በአካባቢው ያሉ የህብረተሰብ ክፍሎችን

ተዋጽኦ ባገናዘበ መልክ መሆን አለበት፡፡

 

  1. የአባላት ቁጥርን በሚመለከት ለቦርዱ የሚቀርብ ሪፖርት

 

አንድ አገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲ በአዋጁና በዚህ መመርያ የተመለከተውን የአባላት ቁጥር ያለው ስለመሆኑ በየሁለት አመቱ የአባላት ዝርዝር ሪፖርት ለቦርዱ ማቅረብ አለበት፡፡ በፓርቲው የሚቀርበው ሪፖርት የአባላቱ ቁጥር በአዋጁ ከተቀመጠው መጠን ያነሰ መሆኑን የሚያመለክት ከሆነ ቦርዱ የተጓደሉትን አባላት እንዲያሟላ ለፓርቲው ትዕዛዝ ይሰጣል፡፡

 

  1. የክልል የፖለቲካ ፓርቲ መስራች አባላት ብዛት

 

 

 

  1. ስለአገር-አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲ የተነገሩት አግባብነት ያላቸው ድንጋጌዎች ተፈጻሚ ስለመሆናቸው

 

በዚህ መመርያ ከአንቀጽ 3 እስከ አንቀጽ 7  ስለአገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲዎች የተመለከቱት መስፈርቶችና ግዴታዎች በክልል የፖለቲካ ፓርቲ ላይም በተመሳሳይነት ተፈጻሚ ይሆናሉ፡፡

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ አባላት መሆን ስለማይችሉ ሰዎች

 

ሀ) ዳኛ፤

ለ) ዓቃቤ ሕግ፤

ሐ)         የመከላከያ                             ሰራዊት አባል፤

መ) የፖሊስ፣ የደህንነት እና የጸጥታ አካላት ሰራተኛ፤

ሠ) የቦርዱ ባለስልጣናት እና ሰራተኞች፣

 

 

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ መስራቾች የፈረሙት ሰነድ መቅረብ ያለበት ስለመሆኑ

 

 

 

  1. በአዋጁ የተቀመጠውን ዝቅተኛ የአባላት ቁጥር የማሟያ ጊዜ

 

ፊርማ ያሰባሰበበትን ሰነድ ለቦርዱ ማስረከብ አለበት፡፡

 

 

  1. የፓርቲ ኃላፊዎችን አመራረጥ ስለማሳወቅ

 

መሠረት ነጻና ዴሞክራሲያዊ በሆነ ምርጫ የተመረጡ መሆኑን የሚገልጽ ሰነድ ለቦርዱ ማቅረብ አለባቸው፡፡

 

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ ፕሮግራም

 

 

ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መንገድ ይወስናል፡፡

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ የመተዳደሪያ ደንብ ይዘት

 

በአዋጁ አንቀጽ 74 በተደነገገው መሰረት የፖለቲካ ፓርቲ የመተዳደሪያ ደንብ

የሚከተሉትን ጉዳዮች የሚመለከቱ ድንጋጌዎችን ማካተት አለበት፡፡

 

  1. የአባላት ቅበላ እና ስንብት ሁኔታ፤
  2. የፖለቲካ ፓርቲው ልዩ ልዩ አካላት፣ የሚመረጡበት ሥርዓት፣ የአገልግሎት ዘመናቸው እና የስራ ኃላፊነታቸውን፤
  3. አባላት የሚከፍሉት የአባልነት መዋጮ ዓይነት፤ የፖለቲካ ፓርቲው የጠቅላላ ጉባኤ አባላት እንደሁኔታው በአዋጁና በዚህ መመርያ መሠረት አገር አቀፍ ፓርቲ ከሆነ ቢያንስ 500 አባላት፣ የክልል ፓርቲ ከሆነ ቢያንስ 200 አባላት በማድረግ የሚወስን ድንጋጌ፤
  4. የፖለቲካ ፓርቲው ጠቅላላ ጉባኤ ስብሰባ ቢያንስ በሦስት ዓመት አንድ ጊዜ መካሄድ ያለበት መሆኑን የሚገልጽ ድንጋጌ፣
  5. የፓርቲው ቅርንጫፎች አወቃቀርና አሠራርን ጨምሮ የፓርቲውን መዋቅራዊ አደረጃጀትና የስልጣን ተዋረድ፤
  6. የፓርቲውን ጠቅላላ ጉባኤ ውሳኔ የሚፈልጉ ጉዳዮችን ዝርዝር፤
7. የፖለቲካ ፓርቲው ከሌላ ፓርቲ ወይም ፓርቲዎች
    ጋር      ውህደት፣ ቅንጅት          ወይም       ግንባር
የሚፈጥርበት፣ እንዲሁም                  ፓርቲው

የሚፈርስበትን የውሳኔና የድርጊት ሂደቶች የያዙ ድንጋጌዎች፤

  1. የፓርቲው አባላት ለአገር አቀፍና በየደረጃው ላሉ አገራዊ ምርጫዎች እጩ ሆነው የሚቀርበበት ሥርዓት፣
  2. የፖለቲካ ፓርቲው የሰው ኃብት፣ የፋይናንስ እና የኦዲት አስተዳደር ሥርዓት አሰራር፣
  3. የፓርቲውን ገንዘብና ንብረት አስተዳደር ሥርዓት፣ የገቢ ማስገኛ አሰራር እና በነዚህ ጉዳዮች ላይ ለመወሰን ስልጣን ያለውን አካል ወይም ኃላፊን የሚገልጽ ድንጋጌ፣
  4. የፖለቲካ ፓርቲው የውስጥ አለመግባባቶች አፈታት ሥርዓት፣
  5. የፓርቲው አመራሮችና በየደረጃው ያሉ ኃላፊዎች አመራረጥ ግልጽ፥ ነጻና ፍትሃዊ እንዲሁም በሚስጢር በሚሰጥ ድምጽ መንገድ የሚመረጡ መሆናቸውን የሚገልጽ ድንጋጌ፡፡

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ የመተዳደሪያ ደንብ አጸዳደቅ

 

አንድ ተመዝግቦ በመንቀሳቀስ ላይ ያለ የፖለቲካ ፓርቲ እስካሁን ሲገለገልበት የነበረውን የመተዳደሪያ ደንብ በአዋጁ አንቀጽ 74 አና በዚህ መመሪያ አንቀጽ 14 በተደነገገው መሰረት በማሟላት ቦርዱ በሚያስቀምጠው ጊዜ ውስጥ አጸድቆ ለቦርዱ ማቅረብ ይኖርበታል፡፡ደንቡን ለማሻሻል የጠቅላላ ጉባዔ የሚጠይቅ ከሆነ ፓርቲው በምን ያህል ጊዜ ይህንን መፈጸም እንደሚገባው የፓርቲውን ነባራዊ ሁኔታ ባገናዘበ መንገድ ቦርዱ ይወስናል፡፡

 

  1. የጠቅላላ ጉባኤ ስብሰባ

 

 

ወይም       ሌሎች       የአዋጁን መስፈርቶችን ለማሟላት የጠቅላላ
ጉባዔ የሚያስፈልግ ሲሆን ቦርዱ የፓርቲዎችን ነባራዊ
ሁኔታ ፣የምርጫ ሰሌዳ እና የመሳሰሉትን ባገናዘበ መልኩ

የጠቅላላ ጉባኤያቸውን ሊያደርጉ የሚገባበትን ጊዜ ወስኖ ያሳውቃቸዋል፡፡

 

  1. የፓርቲ የኃላፊነት ቦታዎች

 

በአንድ የፖለቲካ ፓርቲ ውስጥ ለኃላፊነት ቦታ የሚደረጉ ምርጫዎች የጾታ ተዋጽኦን ያገናዘቡ መሆን አለባቸው፡፡ፓርቲው ይህንን አሳክቶ በማይገኝበት ጊዜ በዚህ ረገድ

ያደረገውን በቂ ጥረት ማስረጃ የማቅረብ ግዴታ አለበት፡፡

 

  1. የፖለቲካ ፓርቲ ቅርንጫፎች ግንኙነት

 

አንድ በአገር አቀፍ ደረጃ፣ በክልልና ከክልል በታች ባሉ እርከኖች ቅርንጫፎች ያሉት የፖለቲካ ፓርቲ በቅርንጫፎቹ መካከል ያለውን ግንኙነትና የስልጣን ተዋረድ

በመተዳደርያ ደንቡ መደንገግ አለበት፡፡

 

  1. ጠቅላላ ጉባኤ በወቅቱ አለማካሄድ የሚያስከትለው ውጤት

 

 

ጉባኤውን ካላካሄደ ቦርዱ ፓርቲውን እስከመሰረዝ የሚደርስ እርምጃ ይወስዳል፡፡

 

 

 

 

 

ምዕራፍ ሶስት ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች

 

  1. የመስፈርቶቹ ማሟያ የጊዜ ሰሌዳ

 

በአዋጁ አንቀጽ 160(3) እና በዚህ      መመሪያ       በተደነገገው
መሰረት በአዋጁና በዚህ መመርያ               የተቀመጡትን
መስፈርቶች              ቦርዱ በሚሰጠው የጊዜ ሰሌዳ ያላሟላ

ፓርቲ ቦርዱ ከምዝገባ እስከመሰረዝ የሚደርስ እርምጃ ሊወስድበት ይችላል፡፡

  1. አነስተኛ ቁጥር ያላቸውን የማህበረሰብ ክፍሎች ለመወከል ስለተቋቋሙ ፓርቲዎች በዚህ መመሪያ የፖለቲካ ፓርቲዎች ዝቅተኛ መስራች አባላትን እንዲሁም የጠቅላላ ጉባኤ አባላትን በተመለከተ የተቀመጠው ግዴታ በፌዴሬሽን ምክር ቤት እውቅና የተሰጣቸውን አነስተኛ ቁጥር ያላቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ወይም በይፋዊ የህዝብ ቆጠራ ውጤት  ከ10,000-100,000 ብዛት እንዳላቸው የተረጋገጠ ማህበረሰቦች ለመወከል  በሚል የተቋቋሙ ፓርቲዎች ላይ ተፈጻሚ አይሆንም፡፡

ይህን አላማ በመያዝ የተቋቋሙ ፓርቲዎችን የመስራች እና የጠቅላላ ጉባኤ ብዛት ቦርዱ ፓርቲዎቹ እንወክለዋለን የሚሉትን ህዝብ ቁጥር እና አሰፋፈር ከግንዛቤ በማስገባት ይወስናል፡፡

  1. የተፈጻሚነት ጊዜ ይህ መመርያ በቦርዱ ከፀደቀበት ከ ታህሳስ 26 ቀን 2012 ዓ.ም ጀምሮ የፀና ይሆናል።

 

ብርቱካን ሚደቅሳ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ሰብሳቢ

Exit mobile version