በግልፅ ያልተካደ ፍሬ ነገር- የሰበር ችሎት የህግ ትርጉም

አንድ ክስ የቀረበበት ተከሳሽ የተከሰሰበትን ነገር በግልጽ መካድ እንደሚገባውና ይህን ካላደረገ ደግሞ ክሱን እንደአመነ ሊቆጠር እንደሚገባው በፍ/ብ/ሕ/ቁ.83፣ 334/1/መ/ እና 235 ላይ ተመልክቷል፡፡ እንበልና የሁለት ዓመት ጊዜ ያለፈው የኪራይ ሂሣብ እንዲከፍል ክስ የቀረበበት ተከሣሽ ቀርቦ አለመክፈሉን /እዳውን/ ቢያምን ወይም በግልጽ ባይክድ ፍ/ቤቱ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.242ን ተመስርቶ በእምነቱ መሰረት ፍርድ ሊሰጥ እንጂ በፍ/ብ/ሕ/ቁ.2024 ወደ ተጠቀሰው የሕሊና ግምት ሊገባ የሚችልበት ሁኔታ አየታይም፡፡ የያዘውም ፍሬ ነገር የዚህን ስረ ነገር ሕግ ተፈፃሚነት የሚጠይቀው አይሆንም።

የእምነት መነሻ ተደርጐ ፍርድ ሲሰጥ…ወደ ሕሊና ግምት ማስረጃው መሄዱ አላሰፈላጊ ነው። በውጤቱም ተከሣሹ በሕሊና ግምት ማስረጃው ተጠቃሚ መሆን እንደማይገባውና የፍ/ብ/ሕ/ቁ.2024ም እዳው ባልተካደ ጊዜ ብቻ ሳይሆን ተከሣሹ ቀርቦ መልሰ /መከላከያ/ ባቀረበ ጊዜም በፍ/ቤት አነሳሽነት ለውሣኔ መሠረት ሊሆን እንደማይችል የሚያረጋግጥልን ነው፡፡

ሰ/መ/ቁ. 17068 ቅጽ 1[1] ፣ ፍ/ህ/ቁ. 2024(መ)፣ 2020-2024፣ ፍ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 89

የሁለት ዳኞች የልዩነት ሀሳብ

ተከሳሽ የቀረበበትን ክስ በግልጽ ክድ ካልተከራከረ ወይም በመሸሽ መልስ ከሰጠ ክሱን እንዳመነ እንደሚቆጠር የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 235/2/ ያመለክታል። ተከሳሽ በውል የተመለከተውን ግዳታውን ስላለመወጣቱ በከሳሽ የተነገረውን በግልጽ ክዶ ካልተከራከረ እንዳመነ ሊቆጠር ይገባል።

ሰ/መ/ቁ. 42346 ቅጽ 10[2]

የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ ድንጋጌ ቁጥር 235(2) የሚደነግገው በግልፅ ያልተካደ ፍሬ ነገር እንደታመነ ይቆጠራል የሚል ሲሆን ይህ ተፈጻሚነቱ ተከሳሽ ቀርቦ ክርክሩን ባሰማ ጊዜ ነው፡፡ ከዚህም ሌላ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ ቁጥር 83 እንደተመለከተው በመርህ ደረጃ በተከሳሽ በግልፅ ያልተካደ ፍሬ ነገር እንደታመነ የሚቆጠር ቢሆንም የካሣ ጥያቄ ላይ ግን ይህ ግምት ተፈጻሚ ሊሆን እንደማይችል ነው፡፡

ሰ/መ/ቁ 48632 ቅጽ 9[3]

የፍትሃብሄር ሥነ ሥርዓት ህጉ በቁ 235 እና 83 ስር የሚደነግገው በግልፅ ያልተካደ ፍሬ ነገር እንደታመነ ይቆጠራል በሚል ሲሆን ይህ ሥነ ሥርዓታዊ ድንጋጌ በልዩ ስርዓት የሚመሩና ማስፈቀጃ ተጠይቆበት በፈቃድ ለቀረበ መልስም ተፈፃሚ ነው።

ሰ/መ/ቁ. 121387 ቅጽ 20[4]


[1] አመልካች የኪራይ ቤቶች አስተዳደር ድርጅት እና መልስ ሰጪ ሚ/ር ቢሮኒ አቲክፖ ሐምሌ 19 ቀን 1997 ዓ.ም.

[2] አመልካች እነ አቶ ፍስሐ መንግስቱ /2 ስዎች/ እና ተጠሪ ወ/ሮ አለምነሽ ፍስሐ የካቲት 9 ቀን 2002 ዓ.ም.

[3] አመልካች አቶ ሙልሳ በየቻ እና ተጠሪ አቶ ደበሌ በየቻ ሰኔ 14 ቀን 2002 ዓ.ም

[4] አመልካች አፍሮ ፅዮን ኮንስትራክሽን ኃ/የተ/የግ/ማህበር እና ተጠሪዎች እነ አቶ ያሬድ ተሾመ /3 ሰዎች/ መስከረም 26 ቀን 2009 ዓ.ም.

Related Posts

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: