የመንግስታት ግንኙነት ስርዓትን ለመወሰን የወጣ አዋጅ (ረቂቅ)

ተዛማጅ ሰነዶች

በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስታት ግንኙነቶች የፖሊሲ ማዕቀፍ

DOWNLOAD

የመንግስታት ግንኙነት ረቂቅ አዋጅ ላይ የተዘጋጀ አጭር ማብራሪያ

DOWNLOAD

አዋጅ ቁጥር——–20…. ዓ.ም

በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስታት ግንኙነት ስርዓትን ለመወሰን የወጣ አዋጅ (ረቂቅ)

የመንግስታት ግንኙነት ስርዓትን ለመወሰን የወጣ አዋጅ

ሀገራችን ኢትዮጵያ ፌደራላዊና ዴሞክራሲያዊ የመንግስት አደረጃጀት ስርአትን የምትከተል እንደመሆኗ መጠን ዘላቂ ሰላምን ለማስፈን፣ ዋስትና ያለው ዴሞክራሲን ለማረጋገጥ፣ ፈጣን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ልማትን ለማስቀጠልና አንድ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ማህበረሰብን ለመገንባት ይቻል ዘንድ ከተናጠል ጥረቶች ይልቅ የየእርከኑን አካላት አቅሞች በተገቢው መንገድ አቀናጅቶና አዋህዶ ዘርፈ-ብዙ የልማትም ሆነ የመልካም አስተዳደር ተግባራትን ለማከናወን የሚያስችሉ መደበኛ የመንግስታት ግንኙነቶችን በግልፅ መደንገግ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ፣

በስራ ላይ ባለው ፌደራላዊ የመንግስት አደረጃጀት ውስጥ የፌደራልም ሆነ የክልል መንግስታት የተናጠልና የወል ስልጣንና ሀላፊነቶች በህገ-መንግስቱ ተለይተው የተቀመጡ ቢሆንም የየእርከኑ መንግስታት በወል ከተሰጣቸው ሀላፊነት ባሻገር በተናጠል በየተመደቡላቸው ስልጣንና ተግባራት ተቀራርቦና እርስ በርስ ተናቦ መስራትና ተገቢ ሆኖ ሲገኝ የጋራ ፖሊሲዎችንና ስትራቴጂዎችን ነድፎ በዉጤታማነት ለመንቀሳቀስ የሚያግዝ ትብብራዊ የግንኙነት ማዕቀፍ እንደ ሚያስፈልጋቸው በመታመኑ፤

በፌደራላዊ ስርዓተ-መንግስት ውስጥ በመንግስታት መካከል የሚካሄዱ የእርስ በርስ ምክክሮችና፣ የሚደረጉ የትብብር ስምምነቶች ከስርዓቱ ባህርይ የሚመነጩ እንደ መሆናቸው መጠን ለስርዓቱ ዘለቄታ ተፈላጊ የሆኑ የጋራ አስተሳሰቦችን በመያዝና በማጠናከር ስርዓቱ በየጊዜው እየጎለበተ የሚሄድበትን አሰራር መዘርጋት በማስፈለጉ፤

በፌደራልና በክልል መንግስታት፣ እንዲሁም በራሳቸው በክልሎች መካከል እርስ በርስ ሲካሄዱ በቆዩ ግንኙነቶች እስከ አሁን የታዩትን ጥንካሬዎች ለማስቀጠልና ያጋጠሙ ወይም ወደፊት ሊያጋጥሙ የሚችሉ ክፍተቶችን ለመሙላት፣ ፌደራላዊ ስርዓቱንም ሆነ የሀገሪቱን ዲሞክራሲያዊ አንድነት ለማጠናከር ብሎም በየእርከኑ መንግስታትና አቻ ተቋማቱ መካከል በመርህ ላይ የተመሰረተ ጠንካራ የትብብር ስርዓት መፍጠር ለፌደራላዊ ስርዓቱ ጤናማነትና ቀጣይነት ጉልህ ድርሻ ያለው በመሆኑ፤

እያንዳንዱ መንግስት የተሰጠውን ስልጣንና ሃላፊነት ለመወጣት የራሱን ዕቅድ በሚነድፍበትና በሚፈጽምበት ጊዜ በተናጠል ከመስራቱ የተነሳ የወጪ መደራረብና የጊዜ ብክነት እንዳይደርስና ከተገልጋዮች ፍላጎት መለዋወጥና ማደግ ጋር በተያያዘም የአገልግሎት አሰጣጥ ስታንዳርዶችን በጋራ በመንደፍና አዳዲስ አሰራሮችን በመዘርጋት እንዲሁም በክልሎች መካከል የልምድ ልውውጦችን በማካሄድ በመካከላቸው የሚታየውን ወጣ-ገባነትና የጥራት ልዩነቶችን ማጥበብና ተቀራራቢ አፈፃፀም እንዲኖር ማድረግ ተገቢ ሆኖ በመገኘቱ፤

ለዚሁ ያመች ዘንድም የመንግስታት ግንኙነት ስርዓት የሚመራበት ራሱን የቻለ ህግ ማውጣትና ገቢራዊ ማድረግ በማስፈለጉ ይህ አዋጅ ታውጇል፡፡

ክፍል አንድ

ጠቅላላ ድንጋጌዎች

  1. አጭርርዕስ

ይህ አዋጅ “በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግሥታት ግንኙነት ስርዓት መወሰኛ አዋጅ ቁጥር………/20…. ዓ.ም” ተብሎ ሊጠቀስ ይችላል፡፡

  1. ትርጓሜ

የቃሉ አገባብ ሌላ ትርጉም የሚያሰጠው ካልሆነ በስተቀር በዚህ አዋጅ ውስጥ፡-

1/ “ክልል” ማለት በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ህገ-መንግስት አንቀፅ 47 ስር የተጠቀሱት ሲሆን ለዚህ አዋጅ ዓላማ ሲባል በሕግ የተሰጣቸው ስልጣን እንደተጠበቀ ሆኖ የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደሮችን ይጨምራል፡፡

2/ “መንግስት ወይም መንግስታት” ማለት እንደ አግባብነቱ የፌደራልና ወይም የክልል መንግስታትን ይገልጻል፡፡

3/ “የመንግስታት ግንኙነት ስርዓት” ማለት ይህንን አዋጅ በመከተል እንዳስፈላጊነቱ የፌደራልና የክልል መንግስታት በመካከላቸው፣ እንዲሁም የክልል መንግሥታት በጋራ ወይም በጣምራ በተሰጣቸው ስልጣንና በሚያገናኙዋቸው ጉዳዮች ላይ የሚመሰርቱት የቀጥታ ወይም የጎንዮሽ ግንኙነት ሲሆን ግንኙነቶቹ የሚመሩበትን መርሆዎች፣ አሰራሮችና አደረጃጀቶችን የሚያካትት ነው፡፡

4/ “የግንኙነት መድረክ” ማለት እንዳግባብነቱ ሀገር-አቀፉ የህግ አዉጪ አካላት ግንኙነት መድረክ፣ አገር-አቀፉ የህግ አስፈፃሚዎች ግንኙነት መድረክ፣ አገር-አቀፉ የዳኝነት አካላት ግንኙነት መድረክ፣ ሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ዘርፋዊ ግንኙነት መድረኮች፣ የፌዴሬሽን ምክር ቤትና የክልሎች ግንኙነት መድረክ ወይም የክልል መንግስታት ግንኙነት መድረክ ነው፡፡

5/ “ሀገር-አቀፍ የአስፈፃሚዎች ዘርፋዊ የግንኙነት መድረኮች” የሚለው ሀረግ የዋና ኦዲተር መስሪያ ቤቶችን ጨምሮ ማናቸውም የፌዴራልና አቻ ክልላዊ የዘርፍ አስፈፃሚ መስሪያ ቤቶች፣ የህግ አስከባሪና በፌዴራልና በክልል መንግስታት አወቃቀር ውስጥ ተመሳሳይ ተግባራትን የሚያከናዉኑ ሌሎች የዘርፍ መስሪያ ቤቶች በጋራና በሚያገናኟቸው ጉዳዮች ላይ ለመምከር በዚህ አዋጅ መሰረት የተቋቋመን መድረክ የሚያጠቃልል ነው፡፡

6/ “የማዕቀፍ ስልጣን” ማለት በአንዳንድ የስልጣን ዘርፎች ለፌደራልና ለክልል መንግሥታት ተመሳሳይ ስልጣንና ሀላፊነት የተሰጠበት የስልጣን ክፍፍል ስርዓት ሆኖ ክልሎች በዘርፉ የሚያወጧቸው መንግስታዊ ፖሊሲዎችና ሕጎች ከፌደራሉ መንግስት ፖሊሲዎችና ሕጎች ጋር የተጣጣሙ እንዲሆኑ በማዕቀፍነት የሚያገለግል ስልጣን ነው፡፡

7/ “ሴክሬታሪያት” ማለት በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግሥታት ግንኙነትን የሚመለከቱ ተግባራትን ለማስተባበርና ለማሳለጥ አስተዳደራዊና ቴክኒካዊ ጉዳዮችን እንዲያከናውን ሃላፊነት የተሰጠው አካል ነው፡፡

8/ ማንኛውም በወንድ ፆታ የተገለፀው የሴትንም ፆታ ይጨምራል፡፡

  1. የተፈጻሚነት ወሰን

1/   ይህ አዋጅ በፌደራልና በክልል መንግሥታት፣ እንዲሁም በራሳቸው በክልል መንግሥታት መካከል በጋራ እና በጣምራ በተሰጣቸው ስልጣኖች ዙሪያ በሚካሄዱ ግንኙነቶች ላይ ተፈጻሚ ይሆናል፡፡

2/   በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ (1) ስር የሰፈረው አጠቃላይ ድንጋጌ እንደተጠበቀ ሆኖ አዋጁ በተለይ ተፈጻሚ የሚሆንባቸው ቁልፍ የመንግስታት ግንኙነቶችና ተቋማት ከዚህ በታች የተመለከቱት ይሆናሉ፡-

ሀ/ በሀገር-አቀፉ የህግ አውጪዎች ግንኙነት መድረክ አማካኝነት በፌደራልና በክልል መንግስታት መካከል የሚካሄድ ቀጥታ ግንኙነት፤

ለ/ በሀገር-አቀፉ የህግ አስፈጻሚዎች ግንኙነት መድረክ አማካኝነት በፌደራልና በክልል መንግሥታት መካከል የሚካሄድ ቀጥታ ግንኙነት፤

ሐ/ በሀገር-አቀፉ የሕግ ተርጓሚዎችግንኙነት መድረክ አማካኝነት በፌደራልና በክልል የዳኝነት አካላት መካከል የሚካሄድ ቀጥታ ግንኙነት፤

መ/ የፌደራልና የክልል ዋና ኦዲተር መስሪያ ቤቶችን ጨምሮ በሀገር-አቀፉ የዘርፍ አስፈፃሚ መድረኮች አማካኝነት በፌደራሉ መንግስት አስፈጻሚ አካላትና በክልል አቻዎቻቸው መካከል በተናጠል የሚካሄድ ዘርፍ-ተኮር ግንኙነት፤

ሠ/ እንደ አጀንዳዎቹ ስፋትና ጥልቀት ሁለት ወይም ከዚያ በላይ በሆኑ ወይም በሁሉም የክልል መንግሥታት የተናጠል ወይም የጋራ መድረኮች አማካኝነት የሚካሄድ ሁሉንአቀፍ ወይም ዘርፍ-ተኮር የጎንዮሽ ግንኙነት፤

ረ/ በፌደሬሽን ምክር ቤትና በክልሎች መድረክ አማካኝነት የሚካሄድ የፌደራልና የክልል መንግስታት ግንኙነት፤

ሰ/ እንደ አስፈላጊነቱ በዚህ አዋጅ መሰረት የሚካሄዱ ሌሎች ግንኙነቶች፣ የሚደራጁ የጋራ መድረኮችና በተናጠልም ሆነ በጋራ የሚዋቀሩ የዚሁ ግንኙነት አሳላጭ ተጨማሪ አደረጃጀቶች፡፡

ክፍል ሁለት

መሰረታዊ መርሆዎች

  1. መሰረታዊ መርሆዎች

በዚህ አዋጅ መሰረት የፌደራልና የክልል መንግስታት እንዲሁም የክልሎች የርስበርስ ግንኙነቶች የሚከተሉትን መርሆዎች በጥብቅ በማክበርና በመከተል ይካሄዳሉ፡፡

1/ የሕገ-መንግሥትን የበላይነት ማክበር፤

2/ እኩልነትና የርስበርስ መከባበር፤

3/ ምክክርና ድርድር፤

4/ ሀገራዊ ራዕዮችንና ዕሴቶችን ማጎልበት፣

5/ ግልፅነትና ተጠያቂነት፤

6/ አሳታፊነትና ውጤታማነት፤

7/ ትብብርና የጋራ መግባባት፤

ክፍል ሶስት

ስለመንግስታት ግንኙነቶች ስርአት አመሰራረት፣ ተቋማዊ አደረጃጀትና ተግባር

  1. 5. ስለምስረታ

በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ መደበኛ የመንግስታት ግንኙነት ስርዓት ከዚህ በኋላ “የመንግስታት ግንኙነት ስርዓት” ተብሎ የሚጠራው በዚህ አዋጅ ተመስርቷል፡፡

  1. 6. የመንግስታት ግንኙነት አደረጃጀት

የመንግስታት ግንኙነት መድረኮች የሚከተሉት  ናቸው፡-

1/ ሀገር-አቀፉ የሕግ አውጭዎች ግንኙነት መድረክ፣

2/ ሀገር–አቀፉ የሕግ አስፈጻሚዎች ግንኙነት መድረክ፣

3/ ሀገር-አቀፉ የህግ ተርጓሚዎች ግንኙነት መድረክ፣

4/ ሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ዘርፋዊ ግንኙነት መድረክ፣

5/ የፌደሬሽን ምክር ቤትና የክልሎች ግንኙነት መድረክና

6/ የክልል መንግሥታት የግንኙነት መድረኮች፡፡

ንኡስ ክፍል አንድ

ስለ ሀገር-አቀፉ የሕግ አውጪዎች የግንኙነት መድረክ

  1. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ

1/ ሀገር-አቀፉ የህግ አዉጪዎች የግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ፣

ለ/ የፌደሬሽን ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ፣

ሐ/ የየክልሉ፣የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደር ምክር ቤቶች አፈ-ጉባኤዎች፣

መ/ የደቡብ ክልል ብሄሮች፣ብሄረ-ሰቦችና ህዝቦች ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ፤

2/ መድረኩ አስፈላጊ ናቸው ብሎ ያመነባቸው የፌደራልም ሆነ የክልል ምክር ቤቶች ቋሚ ኮሚቴዎች ሰብሳቢዎችና ሌሎች አካላት እንደ ተገቢነታቸው በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡

  1. 8. የመድረኩ ተግባርና ኃላፊነት

ሀገር-አቀፉ የህግ አዉጪዎች ግንኙነት መድረክ በዚህ አዋጅ መሰረትየሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶችይኖሩታል፡-

1/ በሕገ-መንግስቱ ለፌደራልና ክልል መንግስታት በጋራ የተሰጡ ስልጣንና ኃላፊነቶችን ተፈፃሚ ለማድረግ የሚያስችሉ፣ እርስበርስ የተጣጣሙና የተመጋገቡ ሕጎች እንዲያወጡ ምክክር ያደርጋል፣ አፈፃፀማቸውን ይከታተላል፣ ይገመግማል፤

2/ በሕገ-መንግስቱ በተናጠል ህግ የማውጣት ስልጣን እንደተጠበቀ ሆኖ በየደረጃው የሚገኙ ምክርቤቶችይህንን ተግባራዊ ከማድረጋቸው በፊት ሌላኛውን የስልጣን እርከን በአሉታዊ መንገድ የማይጎዳ ስለመሆኑ ይመክራል፣ መግባባት እንዲፈጠር ይጥራል፣ ይኸው በተግባር ላይ መዋሉን ይከታተላል፤

3/ ሃገራዊ እንድምታ ባላቸው ጉዳዮች ላይ በመምከር የህዝቡን የጋራ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ሕጎች እንዲወጡ ይመክራል፣ አብሮነትን ያጠናክራል፣ የሃገር ግንባታን ለማሳካት የተደነገጉ ሕጎችን አፈፃፀም በቅርብ ይከታተላል፣ እንዲሁም በፌደራልና በክልል መንግሥታት የወጡ ወይም ወደፊት የሚወጡ ህጎችን ተቃርኖ በማስተካከል አንደኛው ከሌላው ጋር እንዲጣጣሙ የሚያደርጉ ተግባራትን ያከናውናል፤

4/ በፌደራሉ መንግስት ፖሊሲዎች፣ ሕጎችና ስትራቴጂዎች ላይ ተቀራራቢ የአፈፃፀም ደረጃ እንዲኖር የጋራ መግባባት ይፈጥራል፤

5/ በአስፈፃሚ አካላት መካከል የተደረሱ ስምምነቶች ሕገ-መንግስታዊ ድንጋጌዎችን የተከተሉ ስለመሆናቸው በጋራ ይመክራሉ፣ በአስፈፃሚዎች የጋራ ስምምነቶች ተግባራዊነትና አፈፃፀም ላይ ክትትል ያደርጋል፣ የእርምት እርምጃዎች እንዲወሰዱ ይመክራሉ፤

6/ የሕዝብ ተወካዮችና የክልል ምክር ቤቶች አባላት የህዝብ ውክልና ግዴታቸውን ለመወጣት ወደመረጣቸው ህዝብ ወርደው ተግባርና ሀላፊነቶቻቸውን በጋራና በተቀናጀ መንገድ እንዲፈፅሙ ያስተባብራል፣ አፈጻጸሙን ይከታተላል፡፡

ንኡስ ክፍል ሁለት

ስለ ሀገር-አቀፉ የሕግ አስፈጻሚዎች የግንኙነት መድረክ

 

  1. 9. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ

1/ ሀገር-አቀፉ የህግ አስፈፃሚዎች የግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የኢ.ፌ.ዴ.ሪ ጠቅላይ ሚኒስትር፣

ለ/ የሁሉም ክልሎች ርእሳነ-መስተዳድሮች፣

ሐ/ የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደሮች ከንቲባዎች፣

2/ መድረኩ አስፈላጊ ነው ብሎ ያመነባቸው ሌሎች የፌደራል ወይም የክልል ተቋማት ኃላፊዎች እንደ ተገቢነታቸው በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡

  1. 10. የመድረኩ ተግባርና ኃላፊነት

ሀገር-አቀፉ የህግ አስፈፃሚ አካላት ግንኙነት መድረክ  በዚህ አዋጅ መሰረት የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-

1/ የፌደራሉ መንግስትና የክልል አስፈፃሚ አካላት ግንኙነቶች የበላይ አካል ሆኖ፣ ሁለቱንም የመንግስት እርከኖች በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ ውይይትና ምክክሮችን ያደርጋል፣ በሀገር-አቀፍ የፖሊሲ ሀሳቦችና አጠቃላይ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ዉይይትና ምክክሮችን ያካሂዳል፤

2/ በሀገር-አቀፍ ፖሊሲዎች፣ ስትራቴጂዎች፣ ፕሮግራሞችና ዕቅዶች ላይ ውይይቶችን ያካሂዳል፣ ይመካከራል፣ ወሳኝ በሆኑ ጉዳዮች ላይ የጋራ መግባባት እንዲፈጠር ያደርጋል፣ የተደረሰባቸውን የመግባቢያ ስምምነቶች አፈፃፀም በተቀናጀ መንገድ ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ይመራል፤

3/ ሀገራዊ አንድምታ ባላቸው የዘላቂ ሰላም፣ የዲሞክራሲ፣ የመልካም አስተዳደር፣ እንዲሁም ፈጣንና ፍትሃዊ የማህበረ-ኢኮኖሚያዊ ልማት ጉዳዮች ላይ ይመክራል፣በሚያጋጥሙ ችግሮች ዙሪያ የመፍትሄ ሃሳቦችን ያመነጫል፤

4/ በሕገ-መንግስቱ ለፌደራል መንግስቱና ለክልሎች በጋራ የተሰጡ ስልጣንና ኃላፊነቶችን ተፈፃሚ ለማድረግ የጋራ አፈፃፀም ስልት ይነድፋል፣ ይገመግማል፣ ይመራል፤

5/ የፌደራል መንግስት ስልጣንና ሃላፊነቱን በክልሎች ተግባራዊ ሲያደርግ ከክልሎች ጋር ይመክራል፣ አስተያየቶቻቸውን ያዳምጣል፤

6/ በዘርፋዊ የአስፈፃሚ መድረኮች ደረጃ ዕልባት ያላገኙና ዘርፍ ተሻጋሪ የሆኑ ጉዳዮች ሲያጋጥሙ በነዚሁ ላይ ይመክራል፣ ክትትልና ድጋፍ ያደርጋል፤

7/ ሃገር-አቀፍ አገልግሎት በሚሰጡ ተቋማት የሥራ አፈጻጸም ዙሪያ ምክክር ያደርጋል፣ እንዲሁም ክልሎች በውክልና በሚያከናዉኗቸው የፌደራሉ መንግሥት ስራዎች ላይ የወጪ አሸፋፈንን በተመለከተ ውይይትና ምክክር ያካሂዳል፣ መመሪያዎችን ይሠጣል፤

8/ በመንግስታት ግንኙነት የፖሊሲ አፈጻጸምና ስትራቴጅያዊ ጉዳዮች ላይ ይወያያል፣ ምክክሮችን ያካሂዳል፣ መግባባት ላይ ይደርሳል፣ አስፈላጊ ውሳኔዎችን ያሳልፋል፡፡

9/ ስርዓተ-ፆታ በሁሉም የመንግስታት ግንኙነቶች ተገቢውን ትኩረት ማግኘቱን ይከታተላል፡፡

ንኡስ ክፍል ሶስት

ስለሀገር-አቀፉ የህግ ተርጓሚዎች የግንኙነት መድረክ

 

  1. 11. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ

1/ሀገር-አቀፉ የህግ ተርጓሚዎች የግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚደንት፣

ለ/ የክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤቶች ፕሬዚደንቶች፣

2/ መድረኩ አስፈላጊ ናቸው ብሎ ያመነባቸው የፌደራልም ሆነ የክልል የዳኝነት አካላት ወይም ሌሎች ተቋማት ባልደረቦች እንደ ተገቢነቱ በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡

  1. 12. የመድረኩ ተግባርና ሀላፊነት

በሕገ-መንግስቱ አንቀፅ 80 ስር የተደነገገውን የፍርድ ቤቶች ጣምራነትና የዉክልና ጉዳይ አስመልክቶ ቀደም ሲል ተቋቁመው በመስራት ላይ ያሉት ፍትህና ዳኝነት-ነክ የምክክር አካላት ባሉበት ሁኔታ ተጠናክረው የሚቀጥሉ ሲሆን በዚህ አዋጅ የተደራጀው መድረክ የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-

1/ የዳኝነት አካሉ በቴክኖሎጂ የታገዘ፣ ተደራሽ፣ ቀልጣፋና የተገልጋዩን ህብረተ-ሰብ እርካታ በየጊዜው እየፈተሸና እያሳደገ በሚኬድባቸው አግባቦች ላይ ይመክራል፣ የጋራ ስልቶችን ይነድፋል፤

2/ የሕግ የበላይነትና ፍትሃዊነት በሚረጋገጥባቸው ጉዳዮች ላይ ውይይቶችን ያካሂዳል፣ አፈጻጸማቸውን በቅርብ ይከታተላል፤

3/ የፌደራል ሕጎች በክልል ደረጃ የተቀራረበ አተረጓጎም እንዲኖራቸው ምክክር ያደርጋል፣ የመፍትሄ እርምጃዎችን ይወስዳል፤

4/ ነፃና ገለልተኛ የሆነና የሕዝብ አመኔታን ያተረፈ የዳኝነት ሥርዓት እንዲገነባ ይጥራል፤

5/ በውክልና በሚሰጥ የፌደራል የዳኝነት ስልጣንና ተያያዥነት ባላቸው ሌሎች አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ ውይይቶችን ያካሂዳል፣ የአፈጻጸም ስልት ይቀይሳል፤

6/ ከዳኝነት ስርዓቱ ጋር በተገናኙ ጉዳዮች ላይ የአቅም ግንባታና ሌሎች የለዉጥ ፕሮግራሞች ተቀናጅተው እንዲፈፀሙ ያደርጋል፣ መመሪያዎችን ይሰጣል፤

7/ የፍትህና የዳኝነት ስርአቱን ይበልጥ በሚያጎለብቱ ሌሎች ተዛማጅ ጉዳዮች ላይ ይመክራል፣ ይወያያል፡፡

ንኡስ ክፍል አራት

ስለ ሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ዘርፋዊ የግንኙነት መድረክ

 

  1. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ

1/ ሀገር-አቀፉ የህግ አስፈፃሚዎች ዘርፋዊ የግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የየዘርፉ የፌደራል መንግስት መስሪያ ቤቶች የበላይ ሀላፊዎች፤

ለ/ የዘጠኙ ክልሎች፣ እንዲሁም የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደሮች የየዘርፉ መስሪያ ቤቶች ኃላፊዎች፡፡

2/ መድረኩ አስፈላጊ ናቸው ብሎ ያመነባቸው የሌሎች አካላት ወይም ተቋማት ተወካዮች በስብሰባው ላይ በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡

  1. የመድረኩ ተግባርና ኃላፊነት

መድረኩ በዚህ አዋጅ መሰረት የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-

1/ በየዘርፉሀገር-አቀፍ ጥቅሞችን በሚመለከቱ ዋና ዋና ጉዳዮች ላይ በጋራ ይመክራል፣

2/ የክልሎችን ስልጣን፣ ጥቅሞችና ፍላጎቶች በሚመለከቱ የፌዴራል መንግስት ዘርፍ ተኮር ፖሊሲዎች፣ ስትራቴጂዎችና ዕቅዶች ዝግጅትና አፈፃፀም ላይ ይመክራል፣ ክልሎች የሚሰጧቸውን ሃሳቦችና አስተያየቶች ያዳምጣል፣

3/ በጋራና በማዕቀፍ ስልጣኖች አተገባበር ዙሪያ የሚዘጋጁ የረዥም፣ የመካከለኛና የአጭር ጊዜ ዕቅዶችና ፕሮግራሞች የሚቀናጁበትንና የሚተሳሰሩበትን ስርዓት ይፈጥራል፣ በጋራ እንዲፈጸም ያደርጋል፣

4/ በየዘርፎቹ የአገልግሎት አሰጣጥ ጥራትና የአፈፃፀም ደረጃ ዙሪያ ውይይቶችን ያካሂዳል፣ የጋራ ስልቶችን ይነድፋል፣

5/ በክልል ደረጃ በሚተገበሩ ዘርፍ-ተኮር ሀገራዊ ዕቅዶችና ፕሮግራሞች ዝግጅት፣ አፈጻፀም፣ ክትትልና ግምገማ ላይ ይመክራል፣

6/ የምርጥ ተሞክሮዎች ልዉዉጥ የሚካሄድበትና ወደ ተቀራራቢ የአፈጻጸም ደረጃ የሚደረስበትን መንገድ በጋራ ይቀይሳል፣ ይመክራል፣ አፈጻጸሙን ይከታተላል፤

7/ በየክልሉ የሚመዘገቡትን የስራ አፈጻጸም ዉጤቶች ወደ ተመሳሳይ ደረጃ ለማድረስ የሚያስችል የአቻ ግምገማ ሥርዓት በጋራ ይቀይሳል፣ ተግባራዊ በሚሆንበት አግባብ ላይ ምክክር ያደርጋል፣ አፈጻጸሙንም ይከታተላል፤

8/ የአስፈጻሚዉን ዘርፋዊ ተግባራት በሚያጠናክሩ ሌሎች ተዛማጅ ጉዳዮች ላይ እንዳስፈላጊነቱ ይወያያል፣ መመሪያዎችን ይሰጣል፡፡

  1. 15. የጋራ ጉባኤ ስለማቋቋም

ሁለትና ከዚያ በላይ የሆኑ ዘርፋዊ የአስፈፃሚ አካላት የግንኙነት መድረኮች አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኙት በጋራ የሚታቀፉበት አቢይ መድረክ ወይም ጉባኤ የማቋቋም መብት አላቸው፤ ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቱንም የዚህን አዋጅ ድንጋጌዎች መንፈስ ተከትለው ሊወስኑ ይችላሉ፡፡

ንኡስ ክፍል አምስት

ስለፌደሬሽን ምክር ቤትና የክልሎች ግንኙነት መድረክ

 

  1. 16. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ
  2. የፌደሬሽን ምክር ቤትና የክልሎች ግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ፣

ለ/ የየክልሉ ምክር ቤት አፈ-ጉባዬዎች፣

ሐ/ የየክልሉ ርዕሳነ-መስተዳድሮች፣

መ/ የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደሮች ከንቲባዎች፣

ሠ/ የገንዘብ ሚኒስቴር

ረ/ የሰላም ሚኒስትር፤

ሰ/ የገቢዎች ሚኒስቴር

  1. 2. መድረኩ አስፈላጊ ናቸው ብሎ ያመነባቸው የሌሎች አካላት ወይም ተቋማት ተወካዮች በስብሰባው ላይ በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡
  2. የመድረኩ ተግባርና ኃላፊነት

የፌዴሬሽን ምክር ቤትና የክልሎች ግንኙነት መድረክ በዚህ አዋጅ መሰረት የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-

1/ የፌደራሉ መንግሥት ለክልሎች በሚሰጠው ድጎማ ቋትና ክፍፍል እንዲሁም በሕገ-መንግስቱ ለፌደራልመንግሥቱና ለክልል መንግሥታት በተሰጡ የጋራ ገቢዎች ክፍፍል ላይይወያያል፣በመካከላቸው የርስበርስ መግባባት የሚፈጠርበትን ሁኔታ ያመቻቻል፣

2/ የብሄሮች፣ ብሄረ-ሰቦችና የህዝቦችን አብሮነትና የጋራ ተጠቃሚነት ለማጎልበት በሚያስችሉ መሰረታዊ ጉዳዮች ላይይመክራል፣ እንዲሁምበመካከላቸው በሚታዩ የግንኙነት አዝማሚያዎች ላይ አስቀድሞ በመወያየት በየደረጃው ለሚገኙ አስፈፃሚ አካላት የሚጠቅሙ ምክረ-ሃሳቦችን ይሰጣል፣

3/ በብሄር-ብሄረ-ሰቦችና ህዝቦች፣ በተለይም አናሳ ቁጥር ባላቸው ማህበረ-ሰቦች አያያዝ ላይ ውይይቶችን ያካሂዳል፣ ምርጥ ልምዶችን ያስፋፋል፣ በአያያዝ ላይ የሚስተዋሉ ችግሮች ቢኖሩ በአፋጣኝ የሚፈቱባቸውን ስልቶች ይቀይሳል፣ አፈጻጸማቸውንም በቅርብ ይከታተላል፣ ይደግፋል፣

4/ በክልሎችና በተለያዩ ማህበረሰቦች መካከል ለግጭት መንስኤ በሚሆኑ ጉዳዮችና አፈታታቸው ላይ ምክክር ያደርጋል፣የተከሰቱና የተፈቱ ግጭቶችና አለመግባባቶች ቀጣይነት ያለው ቅራኔ በማይፈጥርና ወንድማማቻዊ ትስስሮችን ይበልጥ በሚያጎለብት መንገድ ለማስተካከል የሚያስችል ስልት ይነድፋል፣ አፈጻጸሙን ይከታተላል፡፡

ንኡስ ክፍል ስድስት

ስለክልል መንግሥታት የግንኙነት መድረክ

 

  1. 18. የመድረኩ አባላት ተዋጽኦ
  2. 1. የክልል መንግሥታት የጋራ ግንኙነት መድረክ የሚከተሉት አባላት ይኖሩታል፡-

ሀ/ የየክልሉ ምክር ቤት አፈ-ጉባዬዎች፣

ለ/ የሁሉም ክልሎች ርዕሳነ-መስተዳድሮች፣

ለ/ የአዲስ አበባ ከተማና የድሬዳዋ አስተዳደሮች አፈ-ጉባዔዎች እና ከንቲባዎች፡፡

  1. 2. መድረኩ አስፈላጊ ናቸው ብሎ ያመነባቸው የሌሎች አካላት ወይም ተቋማት ባልደረቦች በስብሰባው ላይ በአባልነት ወይም በአስረጂነት እንዲሳተፉ ሊጋብዝ ይችላል፡፡
  2. 19. የመድረኩ ተግባርና ሃላፊነት

የክልል መንግሥታት የጋራ ግንኙነት መድረክ በዚህ አዋጅ መሰረት የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-

1/ የሀገር-አቀፍ ፖሊሲዎች፣ ስትራተጂዎችና ዕቅዶች አፈፃፀም በክልሎች ላይ ያሳደራቸውን ወይም የሚያሳድራቸውን በጎና አሉታዊ ተፅእኖዎች ይገመግማል፣ እንዳስፈላጊነቱ የማሻሻያ ሃሳቦችን ለፌደራል መንግሥቱ ያቀርባል፣

2/ በአንድ ክልል ውሳኔ ያገኘ ጉዳይ በሌሎች ክልሎች ተፈፃሚነት እንዲኖረው የጋራ መግባባት የሚደረስበትን አሰራር ይዘረጋል፣ አተገባበሩን ይከታተላል፣

3/ በልማት፣ በመልካም አስተዳደርና በመሰረታዊ ሰብዓዊ መብቶችና ነጻነቶች አያያዝና አጠባበቅ ረገድ ተቀራራቢ አፈፃፀም እንዲኖር የጋራ ስልት ይቀይሳል፣ የተሞክሮ ልውውጥ እንዲደረግ ሁኔታዎችን ያመቻቻል፣

4/ የፌደራል መንግሥቱን ልዩ ትኩረት በሚሹ ጉዳዮች ላይ ይመክራል፣ የተደረሰበትን የጋራ አቋም ለሚመለከተው አካል ያሳውቃል፣ አፈጻጸሙንም ይከታተላል፣

5/ ክልሎችን በጋራ የማስተሳሰር ፋይዳ ያላቸውና ድንበር ተሻጋሪ የሆኑ ችግሮችን ለመፍታት የሚያስችሉ ፕሮግራሞችና ፕሮጀክቶች እንዲነደፉ ያደርጋል፣ በተነደፉት ፕሮግራሞችና ፕሮጀክቶች ጠቀሜታ ላይ ይወያያል፣ የውሳኔ አስተያየቱን አግባብ ላለው አካል ያስተላልፋል፡፡

  1. 20. የተለያዩ መድረኮችን ስለማቋቋም

ሁለት ወይም ከዚያ በላይ የሆኑ ተጎራባች ክልሎች እንዳስፈላጊነቱ ርእሳነ-መስተዳድሮችን ወይም የዘርፍ አስፈፃሚ አካላት የበላይ ሃላፊዎችን ያቀፉ የጋራ መድረኮችን የማቋቋም መብት አላቸው፤  የነዚህ መድረኮች ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይህንን አዋጅ መሰረት አድርጎ በሚወጣ መመሪያ ይወሰናል፡፡

ክፍል አራት

የመንግሥታት ግንኙነት  የስብሰባና የአሰራር ስነ-ስርዓት

  1. 21. የግንኙነት ትስስር

የመንግሥታት ግንኙነት አደረጃጀቶችና ተግባራት ተቀናጅተው የሚመሩት በሚከተለው የአሰራር ስርዓት ይሆናል፡-

1/ ሀገር-አቀፍ የሕግ አስፈፃሚው እና የሕግ ተርጓሚው አካላት የግንኙነት መድረኮች አፈፃፀማቸውን፣ ያጋጠሟቸውን ችግሮችና ሕግ እንዲወጣላቸውየሚፈልጓቸውን ጉዳዮች በሚመለከት ለሕግ አውጪው የግንኙነትመድረክ ያቀርባሉ፡፡

2/ ሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ግንኙነት መድረክም ከሴክሬታሪያቱ በሚቀርብለት ሪፖርት ላይ ከተወያየ በኋላ ውጤቱን ለሀገር-አቀፉ የሕግ አውጭዎች ግንኙነት መድረክ ያስተላልፋል፡፡

3/ ሀገር-አቀፉ የሕግ አውጪዎች ግንኙነት መድረክ በበኩሉ ከሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ግንኙነት መድረክ የተላለፈለት ሪፖርት የዳኝነት ስርአቱን የሚመለከት ሆኖ ያገኘው እንደሆነ ለሀገር-አቀፉ የሕግ ተርጓሚ አካላት ግንኙነት መድረክ እንዲደርስ ያደርጋል፡፡

  1. 22. ስለግልፅነትና የተጠያቂነት አሰራር

በዚህ አዋጅ መሰረት የሚካሄዱ የመንግሥታት ግንኙነቶች ከዚህ በታች የተመለከቱትን ዘዴዎች ተግባራዊ ያደርጋሉ፡-

1/ የመንግስታት ግንኙነት መድረኮች ግንኙነት የተደረገባቸውን ጉዳዮች በሚመለከት በብዙሃን መገናኛ ዘዴዎች አማካኝነት ለህዝብ ይፋዊ መግለጫዎችን ይሰጣሉ፡፡

2/ የመንግሥታት ግንኙነት መድረኮች የርስበርስ ምክክሮችን ካካሄዱ በኋላ ወሳኝ በሆኑ የጋራ ጉዳዮቻቸው ላይ የሚደርሱባቸውን ስምምነቶች፣ ያሳለፏቸውን ውሳኔዎችና አፈፃፀማቸዉን የሚያሳዩ የመግባቢያ ሰነዶች ይፈራረማሉ፣ ስምምነቶቹንም ለየምክር ቤቶቻቸው ያሳውቃሉ፡፡

3/ የአስፈፃሚዎች ዘርፋዊ የግንኙነት መድረኮች አፈፃፀማቸውን በተመለከተ ለሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ግንኙነት መድረክ ሪፖርት ያቀርባሉ፡፡

4/ የመንግስታት ግንኙነት መድረኮች በየደረጃው የሚያሳልፏቸውን ውሳኔዎች ተፈጻሚ በማያደርጉ አካላት ላይ እንዳግባብነቱ በትይዩ ለሚገኙ የክልል ርዕሳነ-መስተዳድሮችና ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ሪፖርት በማድረግ ተገቢው የእርምት እርምጃ በወቅቱ እንዲወሰድ ያደርጋሉ፤ ጉዳዩንም በብዙሀን መገናኛ ዘዴዎች አማካኝነት ያጋልጣሉ፡፡

  1. 23. ስለመወያያ አጀንዳዎች አቀራረፅና አቀራረብ

1/ በመንግሥታት ግንኙነት መድረኮች ውይይት የሚደረግባቸው ርዕሰ-ጉዳዮች በሚመለከታቸው የመድረኩ አባላት ስምምነት ላይ የተደረሰባቸው ይሆናሉ፡፡

2/ የፌደራልም ሆኑ የክልል አካላት በመወያያ አጀንዳዎች አቀራረፅ ወቅት እኩል የመሳተፍ ዕድል ይኖራቸዋል፡፡

3/ አጀንዳ የመቅረፁን ሂደት የየመድረኮቹ ሴክሬታሪያቶች ያስተባብራሉ፡፡

  1. ስለ ስብሰባ አመራር

1/ የትኛውም የመንግስታት ግንኙነት መድረክ  ስብሰባ በጋራ አመራር ይካሄዳል፡፡

2/ የፌደራል መንግስቱ የስራ ሃላፊዎች ሰብሳቢና የክልል አቻዎቻቸው በዙር በምክትል ሰብሳቢነት ይመራሉ፡፡

  1. ስለ ስብሰባ ጊዜና የውሳኔ አሰጣጥ ስነ-ስርዓት

1/ የመንግሥታት ግንኙነቶች መድረክ መደበኛ ስብሰባውን በስድስት ወር አንድ ጊዜ ያካሂዳል፤ ሆኖም እንዳስፈላጊነቱ አስቸኳይ ስብሰባዎችን ከማካሄድ በዚህ ድንጋጌ አይታገድም፡፡

2/ ከመድረኩ አባላት መካከል 2-3ኛ የሚሆኑት በስብሰባው ላይ ከተገኙ ምልአተ-ጉባኤ ይሆናል፡፡

3/ ለግንኙነት መድረኮች ቀርበው ውይይት የተደረገባቸውና ውሳኔ የሚሹ ጉዳዮች በተቻለ መጠን በስምምነት እና በድርድር እልባት እንዲያገኙ ይደረጋል፡፡

4/ ማናቸውም የውሳኔ ሃሳብ በስምምነትም ሆነ በድርድር የማይቋጭ ሆኖ የተገኘ እንደሆነ በስብሰባው ላይ በተገኙት የመድረኩ አባላት ሶስት-አራተኛ ድምጽ የመጨረሻ ውሳኔ ያገኛል፡፡

ክፍል አምስት

ስለሀገር-አቀፍፉ የመንግስታት ግንኙነት ሴክሬታሪያትና ሌሎች ፅህፈት ቤቶች መቋቋምና ተግባር

  1. 26. ስለ ሴክሬታሪያቱ መቋቋምና ተጠሪነት

1/ በሀገር-አቀፍ ደረጃ የመንግስታት ግንኙነትን የሚያስተባብር ህጋዊ ሰውነት ያለው ከዚህ በኋላ “ሴክሬታሪያቱ” እየተባለ የሚጠራ አካል በዚህ አዋጅ ተቋቁሟል፡፡

2/ የሴክሬታሪያቱ ተጠሪነት ለሀገር-አቀፉ የሕግ አስፈፃሚዎች የግንኙነት መድረክ (ለጠቅላይ ሚኒስትሩ) ይሆናል፤

3/ የፌደራልና የክልል መንግሥታት በጋራ ተስማምተው ሴክሬታሪያቱን የሚመሩ ተሿሚዎችን ይመድባሉ፡፡

4/ ሴክሬታሪያቱ ለስራው አስፈላጊ ባለሙያዎችና ሌሎች ሰራተኞች ይኖሩታል፡፡

5/ ለሴክሬታሪያቱ ስራ ማስኬጃ የሚያስፈልገዉን በጀት የፌደራልና የክልል መንግሥታት በማዋጣት በጋራ ይመድባሉ፤ ዝርዝሩ ይህንን አዋጅ ለማስፈፀም በሚወጣ ደንብ ይወሰናል፡፡

6/ የበጀት አፈፃፀሙን ኦዲት በተመለከተ ክልሎችና የፌደራሉ መንግሥት በጋራ ተስማምተው በሚሰይሙት አካል እንዲከናወን ሊያደርጉ ይችላሉ፡፡

  1. 27. የሴክሬታሪያቱ ተግባርና ኃላፊነት

ሴክሬታሪያቱ በዚህ አዋጅ መሰረት የሚከተሉት  ተግባርና ሃላፊነቶች  ይኖሩታል፡-

1/ መንግሥታቱ በጋራ የነደፏቸውን ፕሮግራሞች፣ ዕቅዶችና የደረሱባቸዉን ስምምነቶች አፈፃፀም ይከታተላል፤ የመንግሥታት ግንኙነትን የሚመለከቱ ተግባራትን የማስተባበርና የማሳለጥ እንዲሁም ሙያዊና ቴክኒካዊ ስራዎችን ያከናውናል፤

2/ ግንኙነቶቹ ለስርዓቱ መጎልበት፣ ለህብረቱ መጠናከርና ለህዝቦች ወዳጃዊ ትስስር የሚያስገኙትን ፋይዳ ያጠናል፣ መድረኮቹ በሀብት አጠቃቀምና በጥራት ረገድ ውጤታማ እንዲሆኑ ይሰራል፣

3/ የየመድረኮቹን ውጤታማነት በመከታተል፣ በግንኙነቶቹ ዙሪያ የሚታዩትን ክፍተቶች በጥናት ላይ ተመስርቶ ይለያል፣ ግንኙነቶችን የተመለከቱ የዳሰሳ ጥናቶችን በማካሄድ፣ የአፈፃፀም ሪፖርቶችን፣ የመፍትሄ ሃሳቦችን እያዘጋጀ፣ ለሀገር-አቀፉ የአስፈፃሚዎች ግንኙነት መድረክ ያቀርባል፡፡

4/ አለመግባባቶችንና ግጭቶችን ሊፈጥሩ የሚችሉ ጉዳዮችን አስቀድሞ በመለየት የመድረኩ የትኩረት አጀንዳዎች እንዲሆኑ ያደርጋል፤

5/ በመንግሥታቱ መካከል የመረጃ ልውውጡ ሳይቋረጥ እንዲሳለጥ ይሰራል፤

6/ በተመሳሳይ ጉዳዮች የሌሎች ፌደሬሽኖች ልምዶችን በመቀመርና ከሀገሪቱ ነባራዊ ሁኔታዎች ጋር በማጣጣም በጥቅም ላይ እንዲውሉ ሃሳብ ያቀርባል፣ ሲወሰንም ይህንኑ ተከታትሎ ያስፈጽማል፤

7/ በመንግሥታት ግንኙነቶች ዙሪያ የሚታዩ የግንዛቤ ክፍተቶች እንዲቀረፉ ትምህርታዊ ማብራሪያዎችን ይሰጣል፤

8/ በየደረጃው የተቋቋሙ መድረኮችና ሌሎች አደረጃጀቶች እንዲጠናከሩ ሙያዊ ድጋፍ ይሰጣል፤

9/ ግንኙነቶቹን የሚያጠናክሩና በሀገር-አቀፉ የአስፈጻሚዎች ግንኙነት መድረክ የሚሰጡትን ሌሎች ተዛማች ተግባራት ያከናውናል፡፡

  1. 28. ስለ ሌሎች ፅህፈት ቤቶች መቋቋም

በዚህ አዋጅ መሰረት የተቋቋሙትን የቀጥታም ሆነ የጎንዮሽ መንግሥታዊ ግንኙነቶችና በየዘርፉ የተደራጁትን መድረኮች የሚያስተባብሩ የተለያዩ ጽህፈት ቤቶች እንዳስፈላጊነቱ  ሊቋቋሙ ይችላሉ፡፡

  1. 29. የክልሎችና የሌሎች መድረኮች ፅህፈት ቤቶች ተግባርና ኃላፊነት

በዚህ አዋጅ መሰረት የተቋቋሙ የክልልና የዘርፍ መድረኮች ጽህፈት ቤቶች የሚከተሉት ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሯቸዋል፡-

1/ የመንግሥታት ግንኙነት ስርዓቱን አጠቃላይ ጤናማነትና ውጤታማነት ይከታተላሉ፤

2/ በመንግሥታቱ ግንኙነቶች ዙሪያ የጥናትና ምርምር ስራዎችን ያካሂዳሉ፣

3/ ግንኙነቶችን የሚመለከቱ የአፈፃፀም ሪፖርቶችን እያዘጋጁ ለጋራ መድረኮች ያቀርባሉ፣

4/ ግንኙነቶችን የሚመለከቱ የድጋፍ አገልግሎቶችን ይሰጣሉ፣

5/ የግንኙነቶቹን አካሄድና ውጤታማነት በተመለከተ ለመገናኛ ብዙሀንና ለተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች ወቅታዊ መረጃዎችንና ማብራሪያዎችን ይሰጣሉ፣

6/ የየመድረኮቹን ስብሰባዎች ያመቻቻሉ፤

7/ የመንግሥታት ግንኙነትን የሚያጠናክሩ ሌሎች ተዛማጅ ተግባራትን ያከናዉናሉ፡፡

  1. ስለ ሌሎች ኮሚቴዎች

1/ የመንግሥታት ግንኙነት መድረኮች ስራዎቻቸዉን ለማሳለጥ የሚያግዙ ልዩ ልዩ ኮሚቴዎችን እንዳስፈላጊነቱ ሊያቋቁሙ ይችላሉ፡፡

2/ የኮሚቴዎቹ ተጠሪነት ለያቋቋሟቸው የግንኙነት መድረኮች ይሆናል፡፡

3/ የነዚህ ኮሚቴዎች ዝርዝር ተግባርና ሀላፊነቶች በያቋቋሟቸው አካላት ይወሰናሉ፡፡

ክፍል ስድስት

ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች

  1. 31. ተፈጻሚነት ስለማይኖራቸው ህጎች

ይህንን አዋጅ የሚቃረን ማናቸውም ህግ፣ ደንብ፣ መመሪያ ወይም የተለመደ አሰራር በዚህ አዋጅ ውስጥ በተሸፈኑት ጉዳዮች ላይ ተፈጻሚነት አይኖረውም፡፡

  1. 32. መመሪያ የማውጣት ስልጣን

1/ ሀገር-አቀፉ የህግ አስፈጻሚዎች የግንኙነት መድረክ ይህንን አዋጅ ለማስፈጸም የሚያስፈልጉትን መመሪያ የማውጣት ስልጣን አለው፡፡

2/ ይህንን አዋጅና በአዋጁ መሰረት የሚወጡትን ዝርዝር መመሪያዎችን በአዋጁ የተቋቋሙትና ጉዳዩ የሚመለከታቸው ሌሎች የመንግሥታት ግንኙነት መድረኮች ሊያወጡ ይችላሉ፡፡

  1. 33. አዋጁ የሚፀናበት ጊዜ

ይህ አዋጅ በፌደራል ነጋሪት ጋዜጣ ታትሞ ከወጣበት ቀን ጀምሮ የፀና ይሆናል፡፡

አዲስ አበባ፣ —— ቀን 20…. ዓ.ም

ሳህለወርቅ ዘውዴ

የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ፕሬዚደንት

 

PROCLAMATION No. 798-2013 A PROCLAMATION TO RE-ENACT FOR THE STRENGTHENING AND SPECIFYING THE POWERS AND DUTIES OF THE COUNCIL OF CONSTITUTIONAL INQUIRY

PROCLAMATION No. 798/2013
A PROCLAMATION TO RE-ENACT FOR THE STRENGTHENING AND SPECIFYING THE POWERS AND DUTIES OF THE COUNCIL OF CONSTITUTIONAL INQUIRY OF THE FEDERAL DEMOCRATIC REPUBLIC OF ETHIOPIA

WHEREAS, it is believed that the full-fledged implementation of the Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia, the supreme law of the land, is a guarantee to the continuation of the ongoing democratic system, development and peace;
WHEREAS, the Council of Constitutional Inquiry is established by virtue of Article 82 of the Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia to conduct constitutional •inquiries and present its findings to the House of the Federation which is empowered to interpret the Constitution;
WHEREAS, the Council is empowered to investigate constitutional disputes as per Article 84 of the Constitution which necessitates to have better practice and structure to respond to issues related to the interpretation of the Constitution efficiently;
WHEREAS, the Council needs to have its own supporting office so that it can discharge its duties efficiently while maintaining its constitutional independence;
NOW, THEREFORE, in accordance With Article 55 (1) of the Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia, it is hereby proclaimed as follows

DOWNLOAD FULL TEXT

 

ESTABLISHMENT OF AN INQUIRY COMMISSION TO INVESTIGATE THE CONFLICT OCCURRED IN GAMBELA REGIONAL STATE ON DECEMBER 13, 2003 PROCLAMATION NO. 398-2004

PROCLAMATION NO. 398/2004

A PROCLAMATION TO PROVIDE FOR THE ESTABLISHMENT OF AN INQUIRY COMMISSION TO INVESTIGATE THE CONFLICT OCCURRED IN GAMBELA REGIONAL STATE ON DECEMBER 13, 2003

   WHEREAS, it is necessary to investigate and establish the source of the problem and its consequences of the confused occurred in Gambela Regional State on December 13,2003 ;

    WHEREAS, investigating the incident that occurred in Gmbela is deemed necessary to give a lasting solution by taking precautionary measures to avert the occurrence of similar incidents in the future;

   WHEREAS, it is necessary to ascertain the exact situation by establishing an independent commission that will investigate the incident;

   NOW, THEREFORE, in accordance with Article 55 (1) of the Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia, it is hereby proclaimed as follows: Continue reading ESTABLISHMENT OF AN INQUIRY COMMISSION TO INVESTIGATE THE CONFLICT OCCURRED IN GAMBELA REGIONAL STATE ON DECEMBER 13, 2003 PROCLAMATION NO. 398-2004

Journal Articles on Ethiopian Law

JUDICIAL REFERRAL OF CONSTITUTIONAL DISPUTES IN ETHIOPIA: FROM PRACTICE TO THEORY

TAKELE SOBOKA BULTO

I. INTRODUCTION

Legal systems have long known the pressure exerted by the executive or the legislative branches on their judicial counterparts in the battle for more operative legal space, or alternatively, to constrain judicial oversight of the respective activities of the other two branches of a state. Likewise, jurisdictional competitions for adjudications of constitutional issues have reached heightened proportions in some countries, due mainly to ordinary courts’ reluctance to cede cases to the stand-alone constitutional courts or other similar tribunals In Ethiopia, the trend appears to depict the polar opposite: regular courts seem to have thrown in the towel long before the jurisdictional battle begins. The trend of judicial referral of constitutional issues from and by the regular judiciary to the House of the Federation (HoF) via the Council of Constitutional Inquiry (CCI) shows that the regular courts have been too willing to relinquish their jurisdiction over constitutional disputes readily into the hands of the CCI/HoF. In some instances, such as the Coalition for Unity and Democracy v Prime Minister Meles Zenaw Asre case (the CUD case), the judiciary channels cases to the CCI/HoF without specifying the specific provision which it deems needs interpretation, and against the will and open opposition of the complainant parties before them.

READ FULL TEXT

COMPARATIVE PERSPECTIVES ON EUTHANASIA IN NIGERIA AND ETHIOPIA

ANTHONY O. NWAFOR

Abstract

Discussions on euthanasia usually revolve around medical, legal and moral issues geared at determining the extent to which a physician may feel obliged to accede to the request of the terminally ill patient to bring to a graceful end his or her pain and suffering by assisting the patient to die. In some jurisdictions, physicians are statutorily conceded such rights in spite of the Hippocratic Oath. But the conservatively religious would have none of such as life is seen as sacred which only the Creator could terminate at the chosen time. This paper examines various views on euthanasia, zeroing in on criminal law regimes of two countries in Africa, namely Nigeria and Ethiopia. It is discovered that while the statutes and judicial decisions in these countries (especially in Nigeria) appear favourably disposed to the idea of passive euthanasia, active euthanasia is still criminalised whatever may be the intention of the doctor, and even at the request of the patient. A strong case is made for the need for these countries to borrow a leaf from some European countries, such as the Netherlands and Belgium, which have legalised euthanasia as a mark of respect to the right of the terminally ill to choose the most honourable way of passage to the Creator while putting an end to unceasing pain and suffering associated with the ailment.

READ FULL TEXT

SUBSIDIARY CLASSIFICATION OF GOODS UNDER ETHIOPIAN PROPERTY LAW: A COMMENTARY

Muradu Abdo

Introduction

The Civil Code of Ethiopia (the Code) classifies goods into corporeals and incorporeals1. Corporeal goods, in turn, are divided into movables and im-movables2. The classification of corporeal goods into movables and immovables in the Code can appropriately be termed as the primary classification of goods. Numerous other classifications complement such primary classification of corporeal goods. These other classification of things can collectively be termed as subsidiary (complementary or secondary) classification of goods. The subsidiary classification of things includes corporeals and incorporeals, consumable and non-consumable, fungible and non-fungible, divisible and indivisible, principals and fruits, things in public domain and private domain, collective and personal assets, and ordinary and special movables.

READ FULL TEXT

Legal institutional hierarchies, justice and social order in Gurage area of Ethiopia

Getinet Assefa Gadena

(In: Proceedings of the 16th International Conference of Ethiopian Studies, ed. by Svein Ege, Harald Aspen, Birhanu Teferra and Shiferaw Bekele, Trondheim 2009)

Introduction

Extrapolation of figures from the 1994 census and growth rate reports of the National Statistical Office show that the people referred to as the Gurage make up an estimated 3.5 million out of the total national population of around 75 million now. The Gurage consists of various linguistic sub-groups found in the central South-western part of Ethiopia. Among three main sub-groups this paper deals with the Sebat-bet Gurage found in the western part of Gurageland – the two other sub-groups being the Northern Kistane cluster and the Eastern Silte-speaking cluster (cf. Leslau, 1952, Bahru, 2002:1920). The Silte have recently asserted their own non-Gurage identity and set-up a new politico-administrative unit at equal status with the Gurage Zone in the Southern Region. The majority agriculturalist Gurage live in the rural Gurageland, settled in kin-group villages, while a number of them are engaged in various petty-trade and small to large business ventures in other parts of the country.

READ FULL TEXT

Indigenous legal tradition as a supplement to African transitional justice initiatives

Daniel Mekonnen

Abstract

This article interrogates the role of indigenous legal tradition (ILT) in contemporary African transitional justice initiatives. It departs from the assumption that most African cultures put emphasis on communality and the interdependence of the members of a community. Indigenous legal traditions, which include mechanisms for acknowledgement, truth telling, accountability, healing and reparations, continue to assume a prominent role in the lives of African societies and individuals. However, little attention has been given to the role of African indigenous legal tradition in terms of its contribution to post-conflict transformation. Several African societies have deeply rooted social and communal values of conflict resolution which can serve as a reservoir of wisdom in future transitional justice initiatives. In furtherance of the main theme the article discusses an example of ILT from Eritrea, and calls for a continued engagement and critical assessment of these values in promoting peace and justice in Africa.

READ FULL TEXT

Political Finance in Africa: Ethiopia as a Case Study

Wondwosen Teshome B.

(International Journal of Human and Social Sciences 4:6 2009)

Abstract—Since 1991 Ethiopia has officially adopted multi-party democracy. At present, there are 89 registered political parties in the country. Though political parties play an important role in the functioning of a democratic government, how to fund them is an issue of major concern. Political parties and individual candidates running for political office have to raise funds for election campaigns, and to survive as political candidates. The aim of this paper is to examine party funding problems in Africa by taking the case of Ethiopia as an example. The paper also evaluates the motives of local and international donors in giving financial and material support to political parties in emerging democracies and assesses the merits and de-merits of their donations.

READ FULL TEXT

A Test of Democracy: Ethiopia’s Mass Media and Freedom of Information Proclamation

Tracy J. Ross

(Penn State Law Review)

I. Introduction

David Ben-Gurion once said, “The test of democracy is freedom of criticism.” Freedom of criticism has long been recognized as an essential, inalienable human right; a right that is thought to transcend political and geographical borders and applies regardless of culture, language, and national origin. In Ethiopia, as democracy begins to grow despite a history of corruption and totalitarianism, freedom of expression has proven to be an unsteady notion. In fact, while Ethiopia gains respect in other aspects of the international political scene, the government struggles to justify its draconian control over the media.

READ FULL TEXT

FREEDOM OF EXPRESSION IN ETHIOPIA: THE JURISPRUDENTIAL DEARTH

Gedion Timothewos

Abstract

It is almost a decade and half since freedom of expression has been proclaimed as one of the fundamental rights and freedoms recognized in the FDRE Constitution. However, there is hardly any Ethiopian jurisprudence on freedom of expression to speak of at the moment. Although numerous cases (that clearly gave rise to issues implicating freedom of expression) have been entertained in our courts, we have yet to develop a body of standards, tests and doctrines pertaining to the scope, content and legitimate limitations of freedom of expression. This void of constitutional jurisprudence can indeed undermine freedom of expression

READ FULL TEXT

THE ETHIOPIAN REFUGEE LAW & PLACE OF WOMEN IN IT

Wondewossen Lemma

INTRODUCTION
The history of refugees dates back as long as the history of mankind itself.

According to the Bible Adam and Eve were driven out of Eden and became thereby the first refugees . Mary and Joseph had to seek refuge in Egypt with the child Jesus Christ . Up through the ages human beings have fled from their homelands to escape the wrath of tyrants conquerors and other oppressors.

History is full of samples of persons in a position of power who used to abuse their power to persecute their fellow men for diversity of reasons. Members of ethnic , Linguistic or religious groups were made the scapegoats for alleged or real hazards or injuries to the public good . Members of different social groups have in different times been targets of accusation and attacks by authorities (governments ) and were subjected to measures of different kinds .3 As a result individuals on their own or by way of mass exodus used to flee their beloved countries .

READ FULL TEXT

CIVIL LIABILITY FOR VIOLATIONS OF INTERNATIONAL HUMANITARIAN LAW: THE JURISPRUDENCE OF THE ERITREA-ETHIOPIA CLAIMS COMMISSION IN THE HAGUE

WON KIDANE

I.INTRODUCTION

Violations of international humanitarian law are compensable by a state causing the violations. The roots of this obligation can be traced to Article 3 of Hague Convention IV, which states that a party to the conflict “which violates the provisions of [international humanitarian law] shall . . . be liable to pay compensation. It shall be responsible for all acts committed by persons forming part of its armed forces.” A similar rule is also contained in Protocol I Additional to the 1949 Geneva Conventions

READ FULL TEXT

“Regulatory Space” in the Treatment of Foreign Investment in Ethiopian Investment Laws

Getahun SEIFU

INTRODUCTION

Investment is, without doubt, one of the primary engines of growth in all economies. Though foreign investment could contribute its share in the process of extricating developing countries (including least-developed countries) from their vicious circle of abject poverty, the international community has thus far failed, in spite of several attempts, to strike a deal at the multilateral level to give effective legal protection to foreign investment. To reduce the implications of this legal gap at the international level, however, countries started concluding bilateral investment promotion and protection treaties (commonly called “BITs”). This resulted in the proliferation of BITs as the main instruments of promotion and comprehensive legal protection of foreign investment. By the end of 2004 the total number of BITs concluded was about 2,392 among which about 35% were concluded between developing countries. This indisputably makes BITs the main sources of international law on foreign investment.

READ FULL TEXT